De museoloog

Aflevering 2: een nieuwe makerscultuur Het was niet altijd makkelijk. “Zo nu en dan moest ik als klassiek conservator op mijn handen gaan zitten” zegt hoofdconservator Terry van Druten van Teylers Museum over de totstandkoming van “Yalla Yalla, zie je in Egypte”. Het maken van een tentoonstelling is een groepsproces waar veel verschillende specialisten samenkomen. Je moet ruimte geven aan anderen...

Aflevering 1: “Zo kunnen we dit niet meer vertellen!” De aanloop naar de nieuwe tentoonstelling “Yalla Yalla, zie je in Egypte” in Teylers Museum was lang! Vijftien jaar geleden schreef hoofdconservator Terry van Druten het eerste concept voor een tentoonstelling over de oriëntalistische kunstenaar Willem Famars de Testas die midden 19e eeuw tweemaal naar Egypte reisde. Toen Terry dat concept niet...

Afl. 3: Van roerganger tot gemeenschapsmanager In drie afleveringen vertellen vijf direct betrokkenen over de realisatie van de tentoonstelling ‘Schaduwen op de Atlantische Oceaan’, over de reis die deze presentatie voor het museum zelf is geworden.  En in deze derde aflevering komt de ontwikkeling aan de orde hoe het museum - dat ooit als autoriteit werd gezien, en heel vaak nog steeds als roerga...

Afl. 2: Het persoonlijke is museaal In drie afleveringen vertellen vijf direct betrokkenen over de realisatie van de tentoonstelling ‘Schaduwen op de Atlantische Oceaan’, over de reis die deze presentatie voor het museum zelf is geworden.  In de tweede aflevering gaat het over de achtergrond van de mensen die het museum maken. De afstandelijke, schijnbaar neutrale houding van het traditionele muse...

Afl. 1: Een ongemakkelijk verhaal In drie afleveringen vertellen vijf direct betrokkenen over de realisatie van de tentoonstelling ‘Schaduwen op de Atlantische Oceaan’; over de reis die deze presentatie voor het museum zelf is geworden.  In deze eerste aflevering - “Een ongemakkelijk verhaal” - gaat het over de concretisering van de tentoonstelling en over nieuwe perspectieven in het museum. Over...

Afl.2: Er is alleen maar nu!  In deze tweede aflevering van dit tweeluik over Landhuis Oud Amelisweerd gaat het niet alleen over de ambitie maar vooral over de vraag hoe je het aanpakt als je moet beginnen met vrijwel niets. Slechts dat lege landhuis. Waar begin je en hoe betaal je al je kosten? Het denkwerk dat er in gaat zitten, maar ook de dilemma’s van ons Nederlandse subsidiesysteem en over d...

Afl. 1 ‘Leave no traces’. In deze eerste aflevering van een tweeluik over Landhuis Oud Amelisweerd vertelt directeur Lotte Walrave over haar ambitie om met een zuchtje weer te kunnen verdwijnen ‘alsof het huis mij niet heeft gekend’. ‘Leave no traces’. Chantal Perlee vertelt over hun plan om het fragiele landhuis niet met spullen maar met verhalen te vullen.  Midden in de Corona-periode schreef Lo...

Van vaderlandslievend naar maatschappijkritisch. The making of de Atlas Van Stolk Abraham van Stolk was een 19e eeuwse verzamelaar van oude prenten. Een Rotterdamse houthandelaar en een verlicht burger! Hij verzamelde tienduizenden prenten om een beeld te schetsen van de ‘vaderlandse’ geschiedenis. Zo’n verzameling noem je een atlas, een collectie afbeeldingen, zoals een museum een verzameling obj...

Veel musea zijn de afgelopen decennia verzelfstandigd en dat betekent de vrijheid om bijvoorbeeld zelf je personeel te werven of ‘zelf je gummetjes te kopen’, zoals Kris Callens zegt. Maar het betekent ook dat een overheid kan zeggen dat je je problemen zélf maar oplost. ‘Dat is niet ons probleem’, terwijl musea toch ook echt een publieke taak blijven. Eén van de grote vragen voor musea in de kome...

In plaats van te spreken over de mensen en hun ideeën richt De Museoloog zich dit najaar op de vraag hóe musea vernieuwen; hóe een idee ontstaat; hóe de beste initiatieven resoneren met de huidige tijd en natuurlijk hóe een tentoonstelling mede gevormd wordt vanuit het DNA van het museum zelf.  De Museoloog belicht het creatieve proces van binnenuit. Dat maakt het extra interessant vanuit museolog...

Rein Wolfs was al bijna klaar met zijn studie Nederlandse literatuur en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam toen hij besloot over te stappen naar kunstgeschiedenis. Hij had zijn buik vol van de ‘pogingen van de letterkunde om wetenschappelijk voor vol aangezien te worden’. Wolfs kon er zijn essayistische aandrang niet kwijt. Tijdens een bezoek aan de beeldentuin van Park Middelheim bij A...

In aflevering 23 de directeur van de Museumvereniging en de Museumkaart, Vera Carasso. “Musea zijn voor iedereen en iedereen is welkom maar iedereen moet ook wel accepteren dat iedereen er is!” zegt  Vera Carasso  in het gesprek dat ik met haar had.  De vraag wat het nut is van musea wordt in iedere tijd net iets anders beantwoord. Tot voor kort werd vooral gewezen op het tijdloze belang van schoo...

De cultuur ziet zichzelf graag als vooruitstrevend en richtinggevend. ‘Nu is het moment om dat te bewijzen’ zeggen Chris Julien en Maurice Seleky. Want als er ooit een belangrijk moment was om de samenleving in beweging te brengen dan is het wel nu met de zich ontrollende klimaatcrisis. Daarom pleiten Julien en Seleky voor een Cultuurberaad Klimaat waarin de vraag wordt gesteld wat de rol is van k...

Paulo Martina is de koning van de regionale musea. Hij was directeur van Museum Dr8888 in Friesland, van Museum Bommel van Dam in Venlo en nu alweer ruim een jaar van de Stedelijke musea in Zutphen. En overal waar hij werkt laat hij zijn sporen na.  Binnen het jaar haalde hij de landelijke pers met zijn steun aan het initiatief voor een nieuw provinciaal Gelders museum.  Paulo heeft de tijdgeest m...

In aflevering 20 van de podcast De Museoloog een gesprek met Bertien Minco, directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Het is een aflevering vol dilemma’s geworden. Een gesprek over herinneren, over de gelaagdheid van de geschiedenis, over leegte, over behoud, over verhalen vertellen, over oprechtheid en ook over de actualiteit en wat je kunt doen als herinneringscentrum op een open plek i...

Aflevering 1 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden” In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen...

Aflevering 2 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden” In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen...

Aflevering 3 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden” In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen...

Aflevering 4 van de mini-podcastserie “Musea in turbulente tijden” In 2023 heeft Arnoud Odding de tijd genomen om na te denken over musea en over de voortrazende tijd waarin we leven. Want musea gaan over tijd. Vroeger, nu en ook later. Hoe kunnen musea mensen helpen te vertragen in een versnellende wereld? Helpen om te nuanceren en verschillende perspectieven te zien en helpen om tegenstellingen...

Mijn podcastserie De Museoloog ben ik begonnen als een poging om te begrijpen hoe de actualiteit onze musea binnendringt, om te zien hoe musea worstelen met al die thema’s die onze wereld voortdurend en steeds sneller lijken te veranderen.  Waar is dit meer van toepassing dan in het Joods Cultureel Kwartier met o.a. het Joods Museum en vanaf maart volgend jaar het Nationaal Holocaustmuseum? Daarom...

Deze week in De Museoloog een gesprek met Margriet Schavemaker, artistiek directeur van het Amsterdam Museum. In 2025 bestaat Amsterdam 750 jaar, en een jaar later viert ook het Amsterdam Museum haar eerste eeuwfeest. Net als veel andere musea is het Amsterdams Historisch Museum, zoals het aanvankelijk heette, ontstaan vanuit stedetrots. Het museum moest bijdragen aan het zelfbewustzijn van de Ams...

Deze week sprak Arnoud Odding met Teus Eenkhoorn, directeur van het Openluchtmuseum in Arnhem. Teus staat met zijn mensen voor de uitdaging om het Openluchtmuseum mee te laten veranderen met de tijd. Dit familiemuseum richt zich op meer dan vijf eeuwen dagelijks leven in Nederland en omvat eigenlijk alles. Maar het is ook een museum zonder veel ordening. Hoe geef je helderheid en samenhang aan een...

Deze week in De Museoloog, Edwin van Huis, directeur van Naturalis in Leiden. Naturalis is niet alleen het grootste natuurhistorische museum van Nederland maar ook een enorm onderzoeksinstituut voor de biodiversiteit met maar liefst 120 wetenschappers. De wetenschappers leven in de systematische wereld van Linnaeus, terwijl het in het museum draait om de emotionele verbinding tussen mens en natuur...

Sinds de eeuwwisseling zijn we in een draaikolk van ontwikkelingen terechtgekomen. Het klimaat, stikstof, conflicterende wereldbeelden, populisme, autoritaire regimes, nepnieuws, kunstmatige intelligentie. Wat moeten we ermee? De kranten staan er vol van, politici wijzen ieder een andere kant op, de wetenschap helpt dapper mee, maar de tegenstellingen en de dilemma’s worden er niet kleiner op. Het...

Deze week vertelt Manfred Sellink in De Museoloog over het belang van twijfel in het museum. Manfred is een groot kenner van de kunst en cultuur van de 16e eeuw, een tijd die hij beschrijft als een zoektocht naar wat het betekent om mens te zijn en wat die mens doet met het leven. Manfred vertelt openhartig over zijn tijd in Museum Boijmans, en in de musea in Brugge, Antwerpen en nu Gent. Over per...