De Jortcast

Steeds meer mensen in Europa stemmen uiterst rechts. Was dat in de jaren '90 nog 5%, inmiddels is dat aantal gestegen naar 25% . Het afzwakken van die stijgende lijn is nog niet in zicht. Verandert onze democratie en kunnen we parallelen trekken met het interbellum? Of begaat Jort Kelder hier een 'godwin'? Te gast in deze nazit zijn historicus prof. dr. Frank van Vree (voormalig directeur van het...

De reductio ad Hitlerum‑argumenten vliegen weer rond nu ICE de straten van Minneapolis onveilig maakt. Maar hoeveel is er eigenlijk waar van de fascisme‑beschuldigingen aan het adres van Donald Trump? Prof. dr. Frank van Vree, emeritus hoogleraar Geschiedenis van Oorlog, Conflict en Herinnering aan de Universiteit van Amsterdam, legt uit waarom Amerika geen fascistische staat is zoals nazi‑Duitsla...

Dubieuze figuren op de kandidatenlijst, feestjes waar extreemrechtse gasten op afkomen: hoe gevaarlijk is Forum voor Democratie? Te gast erover is prof. dr. Matthijs Rooduijn, politicoloog en hoogleraar Transdisciplinaire Sociale Wetenschap aan de UvA. Rooduijn is gespecialiseerd in uiterst rechtse politieke partijen en ziet een versnipperd landschap. Gaan de vijf radicaal-rechtse partijen zich ve...

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Don Ceder (CU) over de vraag waarom een kiesdrempel toch geen goed idee is. Te gast is politicoloog prof. dr. Matthijs Rooduijn (UvA) over de rechtse oppositie; hoe eensgezind zijn die en kunnen ze een blok vormen? De jonge dr. Kristell Penfornis (Universiteit Leiden) heeft een methode ontwikkeld om te stoppen met roken en h...

Wat gebeurt er als de onderhandelingen tussen de VS en Iran nergens op uitlopen en Trump de ayatollahs uit Iran verdrijft? Staat de zoon van de sjah dan klaar in de coulissen? Of zit het huidige regime ondanks protesten en (militaire) druk van Trump nog stevig in het zadel? Aan tafel bij Jort voor deze XL-aflevering zitten dr. Pooyan Tamimi Arab, universitair hoofddocent seculiere en religiewetens...

Een nieuw kabinet en een nieuwe koers? Jort Kelder praat met filosoof en oud-Kamerlid prof. dr. Ronald van Raak en econoom prof. dr. Bas Jacobs over ons politieke systeem en de geluiden dat de staat harder moet ingrijpen om orde op zaken te stellen bij verschillende vastgelopen dossiers. Maar wat is er mis met dat 'neoliberalisme' dat alle kabinetten Rutte wordt verweten? Hoe kan het beter, zowel...

Het stoïcisme van Marcus Aurelius wordt omarmd door de manosphere. Op TikTok leggen jongens in korte filmpjes uit hoe je moet leven volgens de dagboeken van de Romeinse keizer. Hoe kijkt een hoogleraar Filosofie naar deze trend? Is het blasfemie van een tweeduizend jaar oude filosofische stroming? Prof. dr. Ronald van Raak is erover te gast in deze Jortcast. Ook heeft hij het over zijn nieuwe boek...

Terwijl in Den Haag op dit moment het coalitieakkoord van 'Jetten I' onder vuur ligt bij het eerste debat hierover met de oppositiepartijen, bladert Jort Kelder er nog eens doorheen met prof. dr. Bas Jacobs, hoogleraar overheidsfinanciën aan de VU. Hoe beoordeelt econoom Jacobs de plannen van ons toekomstige kabinet? Zetten we genoeg in op herstel van het toeslagenstelsel, investeren we genoeg in...

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Tweede Kamerlid Silvio Erkens (VVD) over de regel in het coalitieakkoord dat we in Nederland ambtenaren met bijzondere kennis ook beter willen belonen, naar het model van Singapore. Dat betekent dus het einde van de Balkenende-norm. Te gast is econoom prof. dr. Bas Jacobs die kritisch heeft gekeken naar de plannen van het co...

Hoe verandert onze wereldorde en wat betekent dat voor ons leiderschap? Worden we geregeerd door narcisten of zijn 'we' simpelweg te volgzaam geworden doordat we overspoeld worden met AI gegenereerde doemscenario's? Welke rol speelt angst in leiderschap en politieke communicatie? Te gast in deze nazit zijn prof. dr. Claes de Vreese (UvA - politieke communicatie en de rol van AI hierin) en prof. dr...

In Davos waren vorige week alle ogen gericht op de internationale elite. Macron paradeerde zelfverzekerd rond met een kek pilotenmontuurtje, Trump bulderde als vanouds richting zijn voormalige Europese bondgenoten en Rutte bewoog met zijn bekende joligheid tussen de groten der aarde, als ware het een doodgewone JOVD-borrel. Toch, zegt prof. dr. Mark van Vugt, doet het er allemaal minder toe dan we...

De Deense professor legt het ons nog één keer uit In het radeloze Nederland varen media en politici de laatste maanden nog maar op één man. In de volksmond schijnt hij ‘die dekselse Deen’ genoemd te worden, bij de Jortcast kennen wij hem als prof. dr. Claes de Vreese. De communicatiedeskundige van de UvA doet onderzoek naar AI en desinformatie, maar is in Nederland inmiddels het geopolitiek orakel...

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Gidi Markuszower, die samen met 6 anderen afgelopen week uit de PVV zijn gestapt. Aan tafel is prof. dr. Claes de Vreese (UvA) die afgelopen week ook in Den Haag was om de formerende partijen nog eens te adviseren over een minderheidskabinet. De Vreese is gespecialiseerd in politieke communicatie en weet, als Deen, ook hoe e...

In deze nazit ontmoet Star Wars de wetenschap. Wij maken ons hier druk over een eiland dat bedolven ligt onder het ijs (Groenland), maar in de ruimte woedt een veel grotere strijd.  Aangeschoven bij Jort Kelder zijn prof. dr. Ignas Snellen (hoogleraar Observationele Astrofysica aan de Universiteit Leiden en wetenschappelijk directeur van Sterrewacht Leiden) en dr. Tim Sweijs (wetenschappelijk dire...

Tussen sciencefiction en wetenschap blijft één vraag hangen: gaan we buitenaards leven ontmoeten? Dat zou al binnen tientallen jaren kunnen gebeuren, meent prof. dr. Ignas Snellen, hoogleraar Observationele Astrofysica aan de Universiteit Leiden en Spinozaprijswinnaar in 2022. Hij onderzoekt exoplaneten ver buiten ons zonnestelsel. Terwijl hij en zijn collega’s naar verre sterrenstelsels turen en...

Europa heeft decennialang vertrouwd op de Verenigde Staten als grote beschermheer. Inmiddels lijkt Trump volgens defensiespecialist dr. Tim Sweijs meer op een feodale leenheer. Maar de gebeurtenissen rondom Groenland laten zien dat het bondgenootschap niet vanzelfsprekend is. De onderzoeksdirecteur van het Haags Centrum voor Strategische Studies, en schrijver van boeken zoals ‘Beyond Ukraine - Deb...

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met Tweede Kamerlid Nathalie van Berkel (D66) over de verplichting om cash geld te accepteren. Te gast is dr. Tim Sweijs (HCSS) over de toekomst van de NAVO en of we ook zonder de VS kunnen. De jonge dr. Willemijn van den Hout heeft onderzocht hoe huisartsen beter het gesprek in de spreekkamer kunnen openen over obesitas bij pat...

Nederland stuurt één soldaat naar Groenland om de Denen te steunen. Maar wat heb je aan dit smeltende eiland? Hoe zinvol is het voor Trump om het voor miljarden te kopen als er ook gevaarlijke stoffen vrijkomen bij de opwarming en/of dat het een nog dikkere ijslaag krijgt door de verandering van de AMOC (de stroming van de Atlantische Oceaan)? Te gast is dr. Dieuwertje Kuijpers (onderzoeksjournali...

Tot groot genoegen van menig klimaatontkenner werd Nederland deze week eindelijk weer eens gehuld in een witte donsdeken. Diezelfde types zullen vast en zeker smullen van het onderzoek van dr. René van Westen, oceanograaf aan de Universiteit Utrecht. Volgens zijn berekeningen zou Nederland als gevolg van haperende oceaanstromen wel eens te maken kunnen krijgen met een nieuwe ijstijd. Niets opwarmi...

Met Donald Trump als president van de Verenigde Staten zijn onberekenbare tijden aangebroken. Wie had een ontvoering van Maduro of die serieuze dreiging van de annexatie van Groenland (dat onder bestuur van NAVO-land Denemarken valt) verwacht en dit allemaal in een week tijd? Wat betekent dit voor de toekomst van de NAVO en voor onze internationale rechtsorde? Te gast bij dr Kelder en Co is politi...

Dit is de gehele uitzending van dr Kelder en Co waar Jort Kelder belt met hoogleraar politicologie prof. dr. Tom van der Meer (UvA) over de kans van slagen van dit minderheidskabinet. Ook belt hij met Tweede Kamerlid Laurens Dassen (VOLT) over de terugtrekking van Trump uit het belastingverdrag van de OESO-landen om te voorkomen dat bedrijven hun geld wegsluizen. Te gast is dr. Dieuwertje Kuijpers...

In deze onrustige wereld blijft de invloed van BigTech stabiel, want we worden steeds afhankelijker van AI en van de grote datacentra. En dat is allemaal geconcentreerd rondom een paar Amerikaanse bedrijven. Kan de politiek dit tegenhouden met wetten? En wat zijn de gevolgen voor de consument? In deze reeks over AI in 2026 zijn te gast prof. dr. Daniel Mügge (UvA), prof. ir. Deborah Nas (TU Delft)...

Hoe ziet onze toekomst met AI eruit als we steeds meer vragen aan chatbots, van dagelijks kookrecepten tot het delen van intieme levensvragen? Is het een goedlopend experiment met inmiddels bijna een miljard gebruikers of kunnen en zullen we deze toepassing van AI, naast alle andere, beter moeten reguleren? Te gast hierover bij Jort Kelder zijn drie wetenschappers: prof. Deborah Nas (TU Delft), pr...

In 2026 zal AI vermoedelijk wel wat impact maken. Drie gasten denken na over de manier waarop. In dit eerste deel komen de arbeidsmarkt, geopolitiek en de strijd tegen de eenzaamheid met humanoïde robots aan bod. Prof. ir. Deborah Nas bestudeert aan de TU Delft waarom de ene technologische toepassing wel tot hoop leidt, en de andere niet. Waar hoop is, sluimert als altijd vrees – een emotie die ps...

Dit is de gehele uitzendingg van dr Kelder en Co, waar Jort Kelder praat met drie wetenschappers dei onderzoek doen naar AI. Want deze nieuwe techniek die 2025 overheerste, zal in 2026 verder ons leven beinvloeden. Kunnen we als Nederland nog weerstand bieden tegen de techreuzen van de VS en China. En praten we straks nog wel met onze vrienden of alleen nog maar met een chatbot? Te gast zijn prof....