Crazy Nauka

To druga porcja naukowych wyjaśnień zjawisk, na które trafiamy często, ale nad którymi zwykle nie mamy czasu głębiej się zastanowić. Łącznie 12 pytań i 12 naukowych odpowiedzi. Znów wzięliśmy na warsztat trochę tematów typowo letnich, ale dopuściliśmy też do głosu większą różnorodność, dzięki czemu tym razem usłyszycie m.in. o tym, dlaczego: Mój głos tak dziwnie brzmi na nagraniu? Niektórych ludzi...

Tym razem odpowiadamy na pytania o zjawiska codzienne, które mają zaskakujące naukowe wyjaśnienia. Zjawiska, nad którymi większość z nas nie zastanawiała się głębiej, ale zrobili to za nas naukowcy i odkryli rzeczy naprawdę fascynujące. Dowiecie się, m.in.: - Dlaczego kichamy po spojrzeniu w stronę słońca? - Czym są te dziwne paprochy, które pływają mi przed oczami? - Skąd się bierze zapach letnie...

Opowiadamy o tsunami - falach, które bywają wysokie jak wieżowce i niszczą wszystko na swojej drodze. Wyjaśniamy, jak powstają, jak się zachowują na otwartym oceanie i co robią, gdy napotkają płyciznę. Opisujemy najbardziej niszczycielskie i największe tsunami, o jakich wiemy, że pojawiły się na Ziemi, a także poza nią. Wymieniamy te rekordowe fale, do powstania których przyczynił się człowiek, or...

Opowiadamy o najbardziej skażonych miejscach na Ziemi - takich, w których np. toksyczne powietrze skraca ludziom życie o kilkadziesiąt lat, a zanurzenie się w zanieczyszczonej wodzie grozi śmiercią. Niektóre z nich to miejsca zamknięte i starannie strzeżone, inne - wręcz przeciwnie - gęsto zamieszkane. Dowiecie się, m.in.: - Jak to się stało, że Czarna Dziura sąsiaduje z Białym Morzem, w dodatku n...

Jednym z największych sukcesów ludzkości było wyeliminowanie ospy prawdziwej* - choroby zakaźnej, której straszne epidemie przez długie tysiąclecia aż do lat 70. XX wieku zabiły setki milionów ludzi na całym świecie. Kres temu położyły masowe szczepienia. W 1980 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oficjalnie ogłosiła akt eradykacji, czyli całkowitej eliminacji ospy prawdziwej. To dziś jedyna s...

Słyszeliście kiedyś o “trupiej farmie”? Nazwa jest tak malownicza, że trudno jej nie zapamiętać, więc wiele osób ma świadomość istnienia takiego miejsca. Pomysł jest w sumie prosty, choć nadal szokuje. Bierzemy ludzkie zwłoki i układamy je w różnych miejscach, głównie pod otwartym niebem. Albo zalewamy betonem bądź też zamykamy w bagażniku samochodowym, topimy w sadzawce, zawijamy w plastikowe wor...

Dziś, 26 kwietnia 2023 roku mija 37. rocznica katastrofy w Czarnobylu. I ten podcast NIE jest o tym. Fakt, zainspirowała nas ta rocznica, ale mówimy o katastrofach przemysłowych, których bezpośrednie skutki były znacznie gorsze, niż Czarnobyla. Zginęło więcej osób, skażenie było silniejsze. Ale… mało kto o nich pamięta, mało emocji wywołują. Jest więc uwolnienie trującego gazu w Bhopalu, potworny...

Ogłupiałe ptaki spadają na ziemię, ludzie chorują, elektronika iskrząc umiera. Czyli wizja naszego świata po tym, jak ziemskie bieguny magnetyczne zamienią się miejscami. Tym razem sprawdzamy, ile tu prawdy i co takie obawy mają wspólnego z nauką (spoiler - trochę mają). Ale też o tym, dokąd pędzi północny biegun magnetyczny, co w tym czasie robi południowy oraz dlaczego ten południowy to tak napr...

Wiedzieliście, że pszczoły mogą pracować na lotniskach i wykrywać przemyt narkotyków? A wielkoszczury (tak, to takie wielkie szczury) znacznie lepiej od ludzi wykrywają miny lądowe? Bo że psy potrafią wywąchać zbliżający się atak padaczki albo koronawirusową infekcję, to chyba już wszyscy wiedzą. Tym razem mowa będzie o zwierzęcych supernosach, ich budowie i działaniu oraz o specjalnych zadaniach,...

Opowiadamy o kosmicznych pociskach, które próbują zderzyć się z Ziemią i niekiedy im się to udaje. Naszymi głównymi bohaterkami są dwie katastrofy - tunguska i czelabińska. Jest okazja, żeby o tym teraz mówić, bo 15 lutego mija dokładnie 10 lat od momentu, gdy nad Czelabińskiem eksplodował kawał skały, który przyleciał do nas z pasa asteroid pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza. A dlaczego eksplodowa...

Najlepiej, żeby mało kto o tym wiedział. Bo jeśli ktoś wie, to znaczy, że coś tu źle działa. Tak w skrócie można podsumować pomysł na smart city, czyli miasto, które dyskretnie pomaga swoim mieszkańcom. I nie jest to wizja przyszłości. Właściwie pomysł jest całkiem nowy, w realnych ramach powstał już w tym stuleciu. I wbrew wcześniejszym wizjom science fiction (skądinąd często proroczym) nie chodz...

Jaką chorobę przeniósł na zwierzęta i ludzi renifer, który padł przed 70 laty? Gdzie w Polsce istnieje wieczna zmarzlina? Dlaczego koncern paliwowy sztucznie zamraża ziemię pod ropociągiem na Alasce Z jakiego powodu dawne lotnisko na Syberii wygląda jak wielka folia bąbelkowa? — W tym odcinku Podcastu Crazy Nauki opowiemy Wam o zmarzlinie, która nie jest już nazywana “wieczną”, ale “wieloletnią”:...

Właściwie nie było szans na to, żeby złapać Golden State Killera . Był zbyt dobry w tym, co robił. A robił rzeczy absolutnie straszne. Ale nie mógł przewidzieć tego, że jak rozwinie się nauka. I to właśnie rozwój nauki i oraz sprytne wykorzystanie jej osiągnięć pozwoliło na odnalezienie i skazanie przestępcy, który lubował się w budzeniu grozy u swoich ofiar. Posłuchajcie o genealogii genetycznej,...

Czasem dobrze jest się spóźnić. Zwłaszcza wtedy, gdy w ten sposób możemy ominąć kilka zupełnie niepotrzebnych etapów. Tak było z kartami płatniczymi w Polsce (jesteśmy w światowej czołówce!) i tak jest z komputerami w szkołach. W tej chwili na świecie edukacja coraz częściej przechodzi na systemy oparte na chmurze. To wygodniejsze, bezpieczniejsze, tańsze i bardziej uniwersalne. Więc niechże polsk...

Nie tylko badaczka i podwójna noblistka, ale też techniczka medyczna, kierowczyni ambulansu na froncie pierwszej wojny światowej, filantropka, patriotka, ikona feminizmu, przyjaciółka Einsteina, turystka górska, skandalistka, wielbicielka psów, rowerzystka. A do tego niezwykle skromna, stroniąca od sławy osoba. W tym odcinku Podcastu Crazy Nauki opowiemy Wam o mało znanych faktach z życia Marii Sk...

„Zawody przyszłości”? Piękne hasło, które… nie bardzo ma sens. Tak naprawdę nie mamy pojęcia, jakie zawody będą miały znacznie za 10, a co dopiero za 30 lat! Co więc ma robić ta biedna szkoła próbująca przygotowywać uczniów do wyzwań, o których sama nie ma pojęcia? Jaki sens ma wbijanie w głowę daty śmierci Łokietka, skoro możemy ją wyguglać w ciągu 15 sekund? No i czego i w jaki sposób tak napraw...

Kosmiczne kłamstwa w służbie propagandy i dezinformacji 🚀 Dlaczego Rosjanie ukryli szczegóły lądowania Gagarina? 🚀 Jak naprawdę zginęła Łajka? 🚀 Czy amerykańska astronautka potajemnie wywierciła dziurę w rosyjskim statku Sojuz? 🚀 I czy “pierwszy Amerykanin w kosmosie” w ogóle się w tym kosmosie znalazł? W najnowszym odcinku Podcastu Crazy Nauki mówimy przede wszystkim o dotyczących kosmosu kła...

Jadł_byś owady? Tak jak je się warzywa, owoce czy mięso? A może uważasz, że to obrzydliwe? Ten odcinek sponsoruje firma Brit, która produkuje karmę dla psów i kotów. Między innymi taką, która zawiera białko z larw owadów. Choć obecnie w Unii Europejskiej owady zostały dopuszczone tylko jako karma czy pasza dla zwierząt, to zapewne w niedalekiej przyszłości białko owadów będzie stanowiło normalny d...

Miasto, które trzeba było podnieść, dom po domu, o 2 metry. Rzeka, która odsłoniła niewiarygodnie śmierdzące pokłady wszelkich możliwych brudów. Wielki Kryzys Końskiego Łajna w Londynie i Manhattan, w którym pokłady odchodów miały sięgnąć drugiego piętra. Zebraliśmy niesamowite opowieści o cuchnących problemach wielkich miast od połowy XIX do połowy XX wieku. Jeżeli cenisz to co robimy, jeśli podo...

Już samo słowo "promieniowanie" budzi strach. Tymczasem promieniowanie elektromagnetyczne to radio, mikrofalówka, telefonia komórkowa, ciepło, które czujemy na skórze, widzialne światło, ultrafiolet, promienie rentgenowskie i gamma. Rozmawiamy o tym, dlaczego ludzie boją się telefonii komórkowej, systemu 5G i czy telefony gotują mózgi. Odcinek powstał we współpracy z serwisem Na fali nauki - https...

Morderca zidentyfikowany dzięki genetycznej “fotografii”; pyłki roślin łączą sprawcę z miejscem porzucenia ciał ofiar; nowa metoda “ożywia” stare DNA i wskazuje mordercę… Opowiadamy o tym, jak nauka wspiera kryminalistykę. Ale nie jest to typowe true crime - bo przecież obecnie niemal każda zbrodnia jest wykrywana przy udziale metod naukowych - tylko opis starannie przez nas wybranych historii, w...

Ogromne jeziora, które znikają w ciągu kilkudziesięciu lat. Katastrofalne burze pyłowe spowodowane głupotą człowieka. Konflikty, w których bronią staje się woda. W tym odcinku mówimy o tym, jak ludzie pakują się z łapami tam, gdzie nie powinni, a potem często gorzko tego żałują. Oraz o tym, co się dzieje, gdy woda jest tak cenna, że warto komuś ukraść całą rzekę. Albo wiele rzek. Linki do odcinka:...

Najczęstsze wypadki w laboratoriach to wybuchy. Ale my nie o tym. Wybraliśmy przypadki dziwne, nieoczywiste, zaskakujące, z drugim dnem. Niektóre miały zaskakująco dobre zakończenia, inne – niespodziewanie tragiczne. Bycie naukowcem bywa naprawdę niebezpieczne. Jeżeli cenisz to co robimy, jeśli podoba Ci się nasz podcast, to będzie nam bardzo miło, jeśli zechcesz pomóc nam jego w tworzeniu dzięki...

Nieprzewidziane skutki prób broni jądrowej oraz jak testowanie ładunków nuklearnych zamieniło się w dobrze prosperujący biznes. Próby jądrowe nie zawsze szły zgodnie z planem. Czasem miało to dramatyczne, a czasem tylko komiczne skutki. A wokół tych potężnych wojskowych eksperymentów zbudowano całkiem niezły biznes - od alkoholowych imprez z grzybem jądrowym w tle po handel pewnym szczególnym mine...

10. Czym są te dziwne rzeczy wciąż pływające mi przed oczami? https://crazynauka.pl/czym-sa-dziwne-rzeczy-wciaz-plywajace-oczami/ 9. Burza - jak prawidłowo obliczyć odległość od pioruna na podstawie czasu od błysku do grzmotu? https://crazynauka.pl/burza-jak-prawidlowo-obliczyc-odleglosc-od-blysku-do-grzmotu/ 8. Tak, Bill Gates powiedział, że szczepienia zmniejszą liczbę ludzi. O co mu chodziło? h...