WYPRAWA W NIEZNANE

W najnowszym odcinku słuchowiska pt.: „Wyprawa w nieznane” wybieramy się do Bebelna koło Włoszczowy. Przedstawiamy nie tylko historię zbrodni człowieka, który w czasach PRL kreowany był na bohatera, ale sięgamy do pradawnych czasów i szukamy początków miejscowości. Pełno tu ciekawostek, odkryć i legend, które warto poznać.

Niewiele osób wie, że w Pińczowie jeszcze w czasach zaborów stacjonowaly wojska. Zbudowano dla nich koszary i cerkiew. Jeszcze w okresie miedzywojennym cerkiew została rozebrana, a w koszarach powstał jeden z polskich pułków ułanów. Dziś dokładnie w tym miejscu znajduje sie zakład karny. 

Miejscowość Złota na Ponidziu pełna jest tajemnic. Kapliczka obok której znaleziono skarb, kapliczka umarłych i cmentarzysko na którym znaleziono porąbane kości. Makabryczne odkrycie było tematem badań naukowców, którzy dowieli dlaczego tak posotąpiono. 

W kolejnym odcinku odkrywamy tajemnice Mirca i tamtejszych kopalni. Oto bowiem w kopalni Bolesław w Małyszynie znaleziono w 1904 roku srebrną rzymską monetę. Jak wynika z notatki profesora Stefana Krukowskiego odkupił ją od górników ksiądz Adam Ćwiliński, proboszcz parafii w Mircu. Ale są też materiały mówiące o znalezieniu nie jednej ale kilku starych monet! 

W maju 1915 roku, pod Konarami, na ziemi opatowskiej, rozegrała się jedna z najkrwawszych potyczek, w których wzięła udział Pierwsza Brygada Legionów Józefa Piłsudskiego. Wiele prac napisano na temat tych wydarzeń, ale w szczególny sposób opowiedział wszystko Andrzej Łydka, którego zainteresowały losy trzech żołnierzy i… tomiku poezji Słowackiego.

Ta historia dotyczy wsi Krzcięcice w gminie Sędziszów, która istniała już w roku 1154. Pierwszy kościół zbudowano w 1314 roku, ale dokument jego erekcji okazał się fałszywy. Kościół znajdował się tam, gdzie teraz krzyż, ale nie doczekał do naszych czasów bowiem spłonął. Tak samo zakończyły się dzieje drugiego kościoła, a do naszych czasów doczekał trzeci.

Zakrzów w gminie Oksa stał się sławny gdy jego właścicielem został Florian Aleksander Krassowski herbu Ślepowron. Trudno w miejscowości znaleść jednak ślady dawnego dworu, a w Internecie można o niej przeczytac trochę nieprawdziwych historii. 

Ostrowiec Świętokrzyski jako miasto jest znany zapewne wszystkim, ale czy wszyscy wiedza, że niektóre legendy o mieście powstały całkiem niedawno? 

Wies Tarnawa Góra znajduje się na granicy dzisiejszego województwa, ale od lat znan jest ze sporó o... granice majątków. 

Obok miejscowości Bardo znajduje sie jedyny odkryty na ziemi świętokrzyskiej wygasły wulkan. Swoją tajemnice ma też kościół znajdujący się w samej miejscowości. 

Wieś Starochęciny, z uroczym kościołem na wzniesieniu, to pierwotnie wieś Hancin. W przeciwnym kierunku znajduje się dawny dwór starostów w Podzamczu Chęcińskim tyle tylko, że ta miejscowość dawniej nazywała się Łagiewniki. Wreszcie swój wzrok możemy skierować na jedną wieżę zamku w Chęcinach. Tak! To nie pomyłka. W czasach gdy Chęciny nazywały się jeszcze Skotniki istniał tam zamek zbudowany star...

Strzał z tyłu padł niespodzianie i był śmiertelny. 16 loftek trafiło w plecy. Najgorsze to były uderzyły w kręgosłup. Niemojewski, właściciel majątku Lasocin w gminie Łopuszno) miał złapać kłusowników, a sam zginął z ich ręki. 

Wieś Borczyn leżąca w dzisiejszej gminie Kije w dawnych czasach stanowiła własność jakiegoś Borka, który być może był rycerzem.  W XV wieku Długosz zapisał, że wioska należała do kapituły katedralnej w Krakowie. Z miejscowością związana jest też legenda jak żywo przypominająca historię z Krakowa. 

Wieś Smerdyna powstała w XII wieku, jako osada smerdów. To od nich prawdopodobnie pochodzi nazwa miejscowości. Smerd to średniowieczne określenie grupy ludzi o niskim statusie społecznym. Dziś miejscowość znana jest z niezwykłego kamieniołomu. 

Na początku w Janikowie wydobywano krzemień. Pozostałością z tego okresu są głebokie szyby. Dopiero w póżniejszych latach janikowskie kamieniołomy zaczęły słynąć z wydobywania wapienia kredowego – popularnie zwanego tutaj piaskowcem janikowskim.

Przyłęk i Przyłęczek to dziś dwie miejscowości leżące niedaleko od Wodzisławia. Znaleziono tam mi.in. skarb, ale my odszukamy też pozostałości dworu. 

Miedzianka w gminie Chęciny od kilkuset lat była miejsce pracy górników. Niewiele osób jednak wie, że kopalnię wizytował arcyksiążę Karol Franciszek Józef, który był ostatnim cesarzem austro-węgier. A juz zapewne nikt nie wie, że używano tam polskiego materiału wybuchowego. 

Na Podskalu wykopano węgiel, a w Ogrójcu powstał nawet szyb kopalniany gotowy do wydobywania „czarnego złota”. To tylko fragment historii odkrytego w Połańcu węgla. 

Początki warowni giną w mrokach dziejów. Być może w tym miejscu znajdował się w czasach pierwszych Piastów gród obronny? Jedno jest pewne: w XIV wieku, w czasach Kazimierza Wielkiego, w tym miejscu istniał już murowany zamek. Pewen jest też, że tragiczna śmiercią zginął jego ostatni właściciel. 

Dawniej w okolicy było kilka źródeł wody. Do dziś pozostały dwa. Warto je odwiedzić. Warto też poszukać skarbu ukrytego podczas Powstania Styczniowego. 

Według jednych w lesie obok Turska Małego znajdują sie pozostałości dawnego zaczyska. Inni mówią, że to obozowisko Tatarów szykujących się do ataku na Połaniec. Jaka jest prawda? 

Pierwszy zamek stał w Mokrsku Dolny, a drugi w Mokrsku Górnym. Ten Ostatni należał przez pewien czas do królowej Bony. Był on prawdopodobnie był miejscem jej spotkań ze zwolennikami walki z jej synem.

W Słonowicach znajduje się unikatowe w skali europejskiej stanowisko archeologiczne, pochodzące z okresu neolitycznej kultury pucharów lejkowatych, obejmujące zespół wielkich grobowców megalitycznych (megaksylony) sprzed ponad 5.000 lat. Grobowce w Słonowicach to budowle o długości ok. 120 m, wysokości ok. 5 m. i szerokości ok. 10 m.