Tjipcast

In deze aflevering ontmoet ik Rilana Voorhorst en René Westra . Rilana is biologiedocent bij het Montessori Lyceum in Groningen. René is al 53 (!) jaar biologiedocent en daarnaast ook wetenschapper. Hij is mede auteur van de methode Biologie voor jou . Allebei geven ze met veel passie en bevlogenheid les. Je kunt niet anders dan geïnspireerd raken als je naar ze luistert! Voor hen allebei is biolo...

Na een lange zonnige en droge periode regent het flink in Nederland. Qua hooikoorts ben ik wel even blij mee. Peter niet. Maar dat houdt ons niet tegen! Peter en ik nemen het nieuws van de maand weer door. Berichten die we bespreken zijn onder andere: Kinderen ’tracken’ toch geen goed idee. Smartphone verbod voor kinderen onder de 14 jaar. Toch steeds meer dure zzp’ers in het ond...

Automatiseren houdt in dat leerlingen vlot, juist en uit het hoofd een rekenkundige handeling kunnen uitvoeren. Automatiseren is belangrijk omdat rekenonderwijs continue voortbouwt op eerdere kennis. Dat begint al bij de kleuters en neemt stapsgewijs toe. Bij leren rekenen is het dus ontzettend belangrijk dat alle leerlingen correct (power) en vlot (speed) basisbewerkingen zoals splitsen, optellen...

Wanneer een organisatie aan de slag wilt (of moet) gaan met een veranderopgave is de hardnekkige neiging van managers en expert ‘snel’ te interveniëren. Zo starten organisaties maar al te graag met het formuleren van kernwaarden, gaan ze aan de slag met een nieuwe organisatiestructuur en stellen ze ‘oud’ leiderschap ter discussie. Het gevolg is meestal chaos, onduidelijkhei...

Lerarenopleiders spelen een hele grote rol in het onderwijs van vandaag. Ze geven immers onderwijs over hoe je onderwijs moet geven. En scholen onderwijsprofessionals tussentijds bij. Dit gaat niet alleen over specifieke vakkennis, maar ook over noodzakelijke bekwaamheden zoals bijvoorbeeld klassenmanagement en instructie. In Nederland bestaan deze lerarenopleiders inmiddels meer dan 50 jaar. Wat...

Practoraten in het beroepsonderwijs dragen steeds meer bij aan het innovatieve vermogen van organisaties en samenwerkingsverbanden op bijvoorbeeld het gebied van de energietransitie, de uitdagingen in de zorgsector en groen ondernemerschap. Practoraten zijn ‘rijke broedplaatsen’ waar studenten, docenten en werkveld samenkomen om te experimenteren met nieuwe onderwijspraktijken, maar oo...

Een curriculumverbetering realiseren kan uiteindelijk alleen slagen door middel van gedragsveranderingen van leraren. En dat vraagt meer kennis van zaken dan alleen de leerlijn of het onderwerp zelf zoals rekenen of leren lezen. Het is bij uitstek nodig na te denken over de meest kansrijke ‘verander’ aanpak in de school. Met name de schoolleider moet goed nadenken hoe hier leiding aan...

In deze aflevering ga ik in gesprek met Hans Hoornstra over zijn nieuwe boek  Het AI van Columbus . We verkennen samen hoe kunstmatige intelligentie niet alleen de wereld verandert, maar ook het onderwijs fundamenteel uitdaagt en vernieuwt. Hans trekt inspirerende parallellen tussen de ontdekkingsreis van Columbus en de zoektocht van onderwijsprofessionals in dit digitale tijdperk. Waar staan...

Anthony Muhammad is expert op het gebied van schoolcultuur en de inrichting en werking van een professionele leergemeenschap (PLG). Hij wordt gezien als toonaangevende auteur die leerkrachten en schoolleiders al jaren weet aan te spreken op hun cruciale rol in de schoolontwikkeling. In deze aflevering staat zijn nieuwe boek centraal: The Way Forward, PLC at work and the bright future of education...

De meivakantie zit erop. Peter en ik pakten onze krantenknipsels erbij en lopen al het relevante onderwijsnieuws door van de maand april. Van de Staat van het onderwijs, tot rechtszaken en schoolzwemmen. Nieuwsberichten die voorbijkomen in deze aflevering: Nationale onderwijsmuseum in zwaar weer. VU stopt met de studie aardwetenschappen in tijden van klimaatverandering. Universiteit Tilburg naar d...

Het toezichtkader van de Inspectie van het Onderwijs is nog lang niet bij iedereen bekend. Vaak komt het pas in beeld wanneer er ‘iets aan de hand is’ op een school — en dat is eigenlijk zonde. Het waarderingskader kan juist een waardevol hulpmiddel zijn om actief te werken aan onderwijskwaliteit. Het biedt duidelijke aanknopingspunten voor gesprekken over kwaliteit en leerresultaten (de impact op...

Elk jaar starten er zij-instromers in het onderwijs en wisselen leerkrachten van school. Vaak begint deze verkenning zo rond de meivakantie. Het is belangrijk dat starters en zij-instromers een goed beeld krijgen bij wat het onderwijs en lesgeven inhoudt. PCBO in Rotterdam-Zuid organiseert daarom elke jaar een kom in de klas dag , dit jaar gepland op vrijdag 16 mei ! Het is een geweldig initiatief...

Het leesonderwijs moet beter in Nederland, daar zijn we het snel over eens. Maar hoe dit succesvol aan te pakken in een school is een ander verhaal. Gelukkig zijn er scholen waar we veel van kunnen leren. Zowel op gericht op basis- als middelbare onderwijs! Inspiratiescholen in Nederland werken met bewezen inzichten, zoals beschreven in de Kwaliteitswaaier Effectief Onderwijs in Begrijpend Lezen,...

Net zoals kinderen kunnen organisaties ook een ontwikkelingsachterstand oplopen. Oorzaken zijn vaak te vinden in ontbrekend leiderschap, teveel vertrouwen op zelfsturing van professionals en uiteindelijk disfunctionele onderlinge verhouden. Het is spannend om dit aan te pakken. Je komt meestal niet weg met een paar stevige gesprekken en wat ‘sessies op de hei’ om de lucht te klaren. Wa...

Leiderschap is essentieel in een schoolorganisatie. Een leider geeft bijvoorbeeld richting (visie), bewaakt de professionele schoolcultuur en stuurt op effectieve communicatie en verbetering van werkprocessen. Maar dit leiderschap moet je ook krijgen van een team. Dit raakt een best ongrijpbare maar belangrijke concepten als vertrouwen, wederkerigheid, gezamenlijkheid en transparantie. Leiderschap...

Leerkrachten kunnen soms tijdelijk niet voor de klas staan, bijvoorbeeld omdat ze ziek worden. Scholen vangen dit vaak op met een tijdelijke invalkracht. Soms krijgen scholen ook te maken met langere uitval, bijvoorbeeld bij zwangerschapsverlof. In deze aflevering praat ik hierover met Janneke van Uden, invalleerkracht en Jan Konings , coördinator van de vervangingspool. Allebei werken ze bij Cone...

Het is een steeds groter wordende beweging in het middelbaar beroepsonderwijs: docenten die naast onderwijstaken ook praktijkonderzoek uitvoeren. Bijvoorbeeld om met het werkveld van een opleiding mogelijkheden tot innovatie te verkennen, didactische vragen te verkennen of nieuwe samenwerkingsvormen door te ontwikkelen. Maar dit is dus een relatief nieuw fenonomeen. Docent-onderzoeker zijn beteken...

De Nederlandse lerarenopleidingen vormen een belangrijke basis voor kwalitatief goed onderwijs in Nederland. Er is echter in toenemende mate kritiek op deze opleidingen. In hoeverre kijken opleidingen zelf kritisch in de spiegel als het gaat om de zorgwekkende lees- en rekenresultaten in het primair- en voortgezet onderwijs? Zijn opleidingen niet veel te veel verstrengeld met landelijke belangenor...

Dit is de laatste aflevering in een vijfluik serie over burgerschap. De eerste aflevering ging over de geschiedenis van burgerschap . In de tweede aflevering verkennen we hoe burgerschap er uit kan zien in de dagelijkse schoolpraktijk . In aflevering drie bespraken we of en hoe het mogelijk is burgerschapsontwikkeling te ‘meten’ en te monitoren. In aflevering vier gingen we dieper in op het voeren...

Maart was een maand met volop onderwijsnieuws. Peter en ik zetten het weer keurig op een rij en nemen de belangrijkste berichten door. En waarom begint Peter eigenlijk geen onderwijsboerderij? Nieuwsberichten die voorbijkomen in deze aflevering: Betaalverzoeken als pestmiddel op school. Nog steeds veel te veel lawaai in Nederlandse klassen. Zorgboerderijen hebben het te druk met jongeren die uitva...

Hiërarchie is al snel een beladen woord in het onderwijs. Het lijkt wel alsof we het liever niet hebben over ‘verticale’ en ‘horizontale’ afstemming in de school. Je ziet dit ook terug in de management literatuur: het gaat vandaag de dag al gauw over platte organisaties (zonder manager), minder management (ieder werkt vanuit eigen talent en zelfsturing) en democratische org...

Heel soms weet ik na het opnemen van een podcast dat er een vervolg moet komen. Dit was het geval toen ik vorig jaar de collega’s van basisschool De Octaaf sprak in de studio. Daarom ben ik samen met Paul Baan (oprichter van Klassewerkplek) naar Elburg afgereisd om het team te ontmoeten en een rondleiding door te school te krijgen. In deze podcast praat ik door met directeur Marieke Pluim en...

De huidige bekwaamheidseisen voor leraren dateren uit 2017. Hierin staat wat leraren moeten weten en kunnen. Als je de tekst leest valt het direct op dat het nogal vaag is. En bovendien is er de laatste jaren veel meer aandacht gekomen voor de wetenschappelijke onderbouwing van didactiek en pedagogiek in de klas. En het werkveld spreekt zich ook explicieter uit over de kwaliteit, opbouw en inhoud...

In deze aflevering spreek ik Milio van de Kamp . Milio is socioloog en werkzaam als universitair hoofddocent aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is bekend geworden met zijn boek: Misschien moet je iets lager mikken . Een indrukwekkend verhaal over zijn jeugd waarin hij opgroeide in armoede. Het leest als een unieke, persoonlijke, pijnlijke en confronterende blik op maatschappelijke ongelij...

Vrouwen leiden een team vaak anders dan mannen. In het algemeen kunnen vrouwen beter omgaan met feedback en houden ze gemakkelijker het grotere doel voor ogen, zonder dat hun eigen ego in de weg staat. Maar vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in besturen en leidinggevende posities. Gelukkig zien we steeds meer vrouwelijke leiders, maar dat is niet vanzelf gegaan. Lange tijd werd leidersc...