SBS Tibetan - SBS བོད་སྐད་སྡེ་ཚན།

Astronomical knowledge of celestial objects influences and informs the life and law of First Nations people. - གནམ་རིག་གི་དངོས་པོའི་སྐོར་གྱི་ཤེས་བྱ་དེས་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་ཁྲིམས་ལུགས་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་དང་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་སོའི་སྨན་བཅོས་ལྟ་སྐྱོང་སྐོར་ཤེས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། སོའི་བདེ་ཐང་ནི་ཁྱེད་རང་གི་སྤྱི་ཡོངས་འཕྲོད་བསྟེན་བདེ་ཐང་དང་ལུས་སེམས་བདེ་སྡུག་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

ཉེ་ཆར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་ཞིག་གི་ནང་ད་ལྟའི་ཆར་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཐད་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། དེས་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁ་བྲལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཀྱང་མང་པོ་ཞིག་ལྷག་གི་ཡོད་སྐོར་གསལ་འདུག

པེར་ཐི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྔོན་འགོག་ས་ཁུལ་ནང་དུ་འབུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་གིས་ཤིང་སྡོང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་གཏོར་བརླག་བཏང་ཡོད་པ་དང་། མཁས་པ་ཚོས་ཤིང་སྡོང་རྒན་པ་བསད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་སྦྲང་མ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཆེ་ཆུང་མི་ལི་མི་ཊར་གཉིས་ལས་མེད་པའི་མེ་མདའ་ཆུང་ཆུང་དེས་ལོ་གཉིས་ནང་ཤིང་སྡོང་ཞིག་བསད་ཐུབ། འབུ་སྲིན་འདི་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་པེར་ཐི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཉུང་མཐར་ཡང་ཤིང་སྡོང་ ༣༠༠༠ གཏོར་བརླག་བཏང་ཟིན་ཡོད...

ཉེ་ཆར་ཧྥ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པེ་རི་སིར་འཚོགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཨོ་རྩལ་འགྲན་ཚོགས་ཐོག ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ་ནི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་ནང་ཨང་རིམ་བཞི་པར་སླེབས་པ་དང་། རྩེད་འགྲན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་ ༡༨ བླངས་བས་ཨོ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ཟིན་ཐོ་གསར་པ་བཀོད་ཐུབ་ཡོད་པ་རེད།

བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་ལས་འགུལ་ཆེད་ཨོ་གླིང་ནང་གཞུང་འབྲེལ་འཚམས་གཟིགས་ལས་དོན་ཆེད་ཕེབས་པའི་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་མཁན་པོ་འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་མཆོག་ལ། ཐེངས་འདིར་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ནས་ཨོ་གླིང་ནང་བོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་ལས་འགུལ་སྐོར་བཅར་འདྲི།

དུས་རྒྱུན་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་མི་རྣམས་རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་ས་ལམ་ཁའི་སྒྲིག་སྲོལ་དང་འགལ་འཛོལ་བྱུང་ཚེ། དེའི་རྐྱེན་པས་ཉེས་ཆད་ཕོག་སྲིད་པས་མ་ཚད་བརྡབ་སྐྱོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་ལྷག་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་ལམ་སྟེང་རྐང་ཐང་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་བྱེད་མཁན་ཚོས་བདེ་འཇགས་ལ་དོ་སྣང་དང་སྤྱིའི་ཤེས་བྱ་འགྲོ་ལུགས་འགྲོ་སྟངས་ཧ་གོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ་གཞུང་གིས་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལིའི་ནང་གཞིས་སྤོ་བ་ལས་མི་རྣམས་ཀྱིས་ལས་ཀ་བྱེད་སར་ཐོབ་ཐང་དྲང་བདེན་འཐབ་རྩོད་ཆེད། འཛམ་གླིང་ནང་ཆེས་ཐོག་མའི་ཐོངས་ཆེན་རིགས་གསར་པ་ཞིག་བཟོས་ཡོད་པ་རེད། ཐོངས་ཆེན་གྱི་སྡེ་ཚན་གསར་པ་འདིས་ལས་ཀ་བྱེད་སར་བཙན་ཤེད་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་སྤོས་བ་ལས་མི་ཚོས་ཐོབ་ཐང་འཐབ་རྩོད་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་ཆོག་པའི་དུས་ཡུན་རིང་དུ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་འདུག

ཉེ་བའི་ཆར་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ་དང་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཨོ་ལིབ་ Olive སྣུམ་གྱི་རིན་གོང་ཤུགས་ཆེ་འཕར་ཡོད་པ་རེད། འདིར་ལོར་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ་རྒྱལ་ནང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་སྟོན་ཐོག་ཡག་པོ་མ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཨོ་ལིབ་སྣུམ་ཐོན་སྐྱེད་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཤུགས་ཆེ་ཐེབས་ནས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་ཚོས་ཟླ་བ་རྗེས་མའི་ནང་ཨོ་ལིབ་སྣུམ་དགོས་མཁོ་ལྟར་མཁོ་སྤྲོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད་པའི་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག

རྒྱ་གར་དྷ་རམ་ས་ལར་བརྟེན་གཞི་བྱས་པའི་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྦྱོང་བརྡར་བསྟི་གནས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཛིན་ལགས་ནས་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་སིཌ་ནིང་དང་། དེ་བཞིན་གནས་མཁར་གསར། མེལ་བྷེལ་བཅས་ཀྱི་ནང་བོད་ཕྲུག་རྣམས་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལྟ་གྲུབ་སྦྱོང་བརྡར་སྤྲོད་གནང་བཞིན་པའི་སྐོར་བཅར་འདྲི།

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ཚོང་ལས་ཆུང་གྲས་དང་ཁྱིམ་ཚང་ཁེ་གཉེར་ལྟ་ཞིབ་ཁང་གིས་དྲ་ཚིགས་ https://www.asbfeo.gov.au/ ཐོག ཚོང་ལས་ཆུང་ཆུང་གཉེར་མཁན་ཚོས་དགོས་མཁོའི་གནས་ཚུལ་དང་ཡིག་ཆ་ཁག་སྐད་ཡིག་ ༡༠༠ ལྷག་ཙམ་ནང་རག་གི་ཡོད་པ་རེད།

ཁྱེད་རང་རླངས་འཁོར་གཏོང་ནས་འགྲོ་སྐབས་སུ་མཚམས་རེར་ལམ་སྟེང་དུ་རླངས་འཁོར་གཏོང་མཁན་གཞན་གྱིས་རྩུབ་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟོན་སྲིད་ལ། གཞན་གྱི་རྩུབ་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ངོས་ཟིན་དགོས་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་མ་ཚད། ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་དེ་ལ་གདོང་ལེན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་མིན་དང་། ཁྱེད་དང་ཁྱེད་ཀྱི་རླངས་འཁོར་གྱི་བདེ་འཇགས་ཉེན་སྲུང་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཁེམ་བྷེ་ར་དང་། སིཌ་ནིང་། ཝི་ཊོ་རི་ཡ་སོགས་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་ས་ས་གནས་ཁག་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་། བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༧གོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་འདི་ལོར་ཕྱི་ལུགས་དགུང་གྲངས་ ༨༩ ཕེབས་པའི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་སྲུང་བརྩི་ཟབ་རྒྱས་ཞུས་གནང་འདུག

Observing the cultural protocols of Aboriginal and Torres Strait Islander peoples is an important step towards understanding and respecting the First Australians and the land we all live on. - ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་དང་ཊོ་རེ་སི་མཚོ་འགག་གླིང་ཕྲན་སྟེང་གི་ཡུལ་མིའི་རིག་གཞུང་གི་འགྲོ་ལུགས་ལ་བརྩི་འཇོག་བྱེད་པ་ནི། ང་ཚོ་ཚང་མ་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ས་གཞི་དང་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གདོད་མའི་མི་རྣམས་ཀྱི་སྐོར་ལ་...

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་ཕྲུ་གུ་མར་འབྱར་ལ་རྒྱུན་རིང་པོའི་ལྟ་སྐྱོང་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་གསར་པ་དེས་ཕྲུ་གུ་དང་ཕ་མའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཐོན་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག

གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་གནས་སྡོད་དང་དཔྱ་ཁྲལ་འབུལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཚེ། ཕྱི་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་རྩིས་ལོ་གསར་པ་འགོ་འཛུགས་དང་། དེའི་གོང་གི་རྩིས་ལོ་གཅིག་ནང་ཁྱེད་རང་གི་ཡོང་འབབ་ཆ་ཚང་སྙན་སེང་དང་རྩིས་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་དཔྱ་ཁྲལ་ལས་ཁུངས་ ATO ཡིས་ཁྱེད་རང་གི་རྩིས་ལོ་གཅིག་ནང་གི་ཡོང་འབབ་ལ་གཞིགས་ནས་དཔྱ་ཁྲལ་ག་ཚོད་ཕྱིར་སློག་དགོས་མིན་དང་ཡང་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་དཔྱ་ཁྲལ་ག་ཚོད་ཆད་ཡོད་མེད་ཞིབ་འཇུག་ད...

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་སིཌ་ནིང་ནང་གནས་སྡོད་བུ་མོ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་མཚོ་ལགས་ལོ་ན་ ༨ སྐབས་སུ་ཀླད་པའི་སྐྲན་ནད་ཚབ་ཆེན་ཞིག་ཕོག་ནས་སྐབས་དེར་འཆི་གསོན་གྱི་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད་ཀྱང་། རྗེས་སུ་སིཌ་ནིང་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ཡོད་པའི་བྱིས་པའི་སྨན་ཁང་ Sydney Children's Hospital ནང་དུས་ཡུན་ཟླ་བ་ ༨ ཙམ་རིང་སྨན་བཅོས་བྱས་ནས། ད་ཆ་ན་ཚ་ལས་ཡོངས་སུ་དྲག་བསྐྱེད་བྱུང་ནས་ཁོ་མོ་སླར་ཡང་སློབ་གྲྭ་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

གལ་སྲིད་ཁྱེད་རང་གི་ནང་ལ་གློག་ཆས་དང་གློག་རྫས་རྙིང་པ་རིགས་དེ་འདྲ་ཡོད་ཚེ་ཁྱེད་རང་གིས་ག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། དེ་ཚོ་བསྐྱར་དུ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་གློག་ཆས་ཀྱི་རིགས་ས་ཐོག་ཏུ་གང་བྱུང་གཡུག་ཆོག་གི་མེད། དེ་ཡང་བརྙན་འཕྲིན་དང་། གློག་ཀླད། ཁ་པར། གློག་རྫས་རིགས་སོགས་གློག་ཆས་དང་འབྲེལ་བའི་ཅ་དངོས་རིགས་དུས་རྒྱུན་ང་ཚོས་གད་སྙིགས་བླུག་སའི་སྣོད་ནང་གཡུག་ཆོག་གི་མེད་པ་རེད།

དེ་རིང་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ཕྱི་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཨོ་གླིང་ས་གནས་ཆུ་སྒང་གིས་གོ་སྒྲིག་འོག ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གྲོང་ཁྱེར་སིཌ་ནིང་ནང་མདོ་ཁམས་ཆུ་བཞི་སྒང་དྲུག་བསྟན་སྲུང་དང་བླངས་དམག་གི་སྒྲིག་འཛུགས་དབུ་བརྙེས་ནས་མི་ལོ་ ༦༦ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་གནང་ཡོད་པ་རེད།

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་གདོད་མའི་མི་རིགས་ཨ་བྷོ་རེ་ཇེ་ནལ་དང་ཊོ་རེ་སི་གླིང་ཕྲན་གྱི་མི་ཚོས་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས་དང་། སྒྱུ་རྩལ་བརྒྱུད་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་རིག་གཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དད་པ། ཡུལ་དེའི་གཞི་རྩའི་ཤེས་བྱ་སོགས་ཤེས་རྟོགས་དང་གཞན་ལ་བརྒྱུད་བསྒྲགས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད། སྒྱུ་རྩལ་རིག་གནས་ནི་ཁོང་ཚོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་དང་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་རྒྱུས་ལོན་བྱེད་པའི་སྒེའུ་ཁུང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་ནང་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་འཚོ་བའི་འགྲོ་གྲོན་ཟས་རིགས་དང་ཅ་དངོས་སོགས་ཀྱི་རིན་གོང་ཤུགས་ཆེ་འཕར་ནས་མི་མང་རྣམས་དཀའ་ངལ་ཤུགས་ཆེ་འཕྲད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། ན་ནིང་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡ་གཞུང་གིས་མི་སྒེར་དང་ཁྱིམ་ཚང་རྣམས་ལ་ཅ་དངོས་ཉོ་བྱེད་སྐྱེད་ཀ་མི་དགོས་པའི་བུན་གཡར་ལས་རིམ་ཞིག་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཡོད་འདུག

ཉེ་ཆར་ཕྱི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༦ དང་བོད་ཟླ་བཞི་པ་ཚེས་ ༡༨ རེས་གཟའ་ཉིན་མ་ཉིན་བདག་བཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་བལྟམས་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་པ། སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བཅས་དུས་ཚིགས་གསུམ་འཛོམས་ཀྱི་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་དང་སྟབས་བསྟུན། ཨོ་གླིང་དབོན་སྤྲུལ་ཆོས་ཚོགས་ཀྱིས་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་མངའ་སྡེ་ཁུན་སི་ལན་ཌིའི་གྲོང་ཁྱེར་བྷིར་སི་བྷིན་ནང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་མཐོང་གྲོལ་རིན་པོ་ཆེ། མཐའ་འཁོར་དུ་གུ་རུ་རི...

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་མི་རྣམས་ཀོ་ཕི་ Coffee ལ་ཤིན་ཏུ་དགའ་པོ་ཡོད་པ་དང་གྲོང་ཁྱེར་མེལ་བྷོན་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཀོ་ཕི་ཡི་རྒྱལ་ས་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། ཀོ་ཕི་མངགས་ཉོ་དང་ཀོ་ཕི་འཐུང་བ་ནི་དོན་དག་གལ་ཆེན་ཡིན། ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་མི་མང་བརྒྱ་ཆ་ ༧༥ ཙམ་གྱིས་ཉིན་ལྟར་ཀོ་ཕི་འཐུང་བཞིན་ཡོད། ཀོ་ཕི་འཐུང་སྐབས་སེམས་པ་སྤྲོ་བའི་ཁེངས་བཞིན་ཡོད།

ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་རྗེས་ཀྱི་སེམས་སྐྱོ་བ་དང་སེམས་ཞུམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དེས་ཕ་མ་གཉིས་ཀར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཆོག་པར་མ་ཟད། སེམས་སྐྱོ་བ་དང་སེམས་ཞུམ་པ་དེའི་ནད་རྟགས་ཀྱི་ཚབས་ཆེ་ཆུང་དང་དུས་ཡུན་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད། ལེ་ཚན་འདིའི་ནང་ང་ཚོས་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་རྗེས་ཀྱི་སེམས་སྐྱོ་བ་དང་སེམས་ཞུམ་གྱིས་མནར་བའི་མི་རྣམས་ལ་རོགས་རམ་དང་སྨན་བཅོས་བྱེད་ཆེད་ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་ཡོད་པའི་ཞབས་ཞུའི་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ཨོ་སི་ཁྲུ་ལི་ཡའི་ནང་རང་ཉིད་ཀྱི་མིང་བརྗེ་པོ་རྒྱག་སྟངས་དང་དེའི་གལ་གནད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་གྲོང་ཁྱེར་མེལ་བྷོན་དུ་གནས་སྡོད་ཁང་གསར་བསྟན་འཛིན་བློ་བཟང་ལགས་དང་གླེང་མོལ་དང་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ།