Ekspresem przez historię w Radiu Lublin

27 września 1612 r. zmarł Piotr Skarga.  Polski teolog, kaznodzieja, pisarz, jezuita. Urodził się w lutym 1536 r. w Grójcu na Mazowszu w rodzinie szlacheckiej Michała i Anny ze Świętków. Był najmłodszym spośród szóstki ich dzieci.

26 września 1815 r. w Paryżu zawarto przez Rosję, Austria i Prusy sojusz zwany świętym przymierzem. Akt Świętego Przymierza deklarował przywiązanie do wiary chrześcijańskiej, oparcie polityki zagranicznej państw-sygnatariuszy na jej podstawach oraz wzajemną pomoc w przypadku zagrożenia ponapoleońskiego ładu.

25 września 1939 r. zginął Stanisław Cywiński. Polski inżynier i konstruktor lotniczy, jeden z nestorów polskiej lotniczej myśli konstruktorskiej.

24 września 1926r. utworzono przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe. Po ziemiach polskich pociągami podróżowano już wtedy od kilkudziesięciu lat. W Królestwie Polskim, zależnym od Rosji, pierwsze połączenie uruchomiono w 1845 roku.

23 września 1492 r. Jan I Olbracht został koronowany na króla Polski. Olbracht objął władzę po Kazimierzu IV Jagiellończyku, który wskazał go na swojego następcę. Uroczystość koronacji odbyła się w Krakowie, w katedrze wawelskiej.

20 września 1952 r. rozpoczęło działalność Polskie Radio Lublin. Zapowiedź: "Tu Polskie Radio Lublin" padła jednak wcześniej - 10 sierpnia 1944 r. Wówczas była to wagonowa radiostacja zwaną potocznie "PSZCZÓŁKĄ".

19 września 1897 r. zmarł Kornel Ujejski. Poeta i publicysta. Gdy Ujejski przychodził na świat, polski romantyzm – zapoczątkowany balladą „Romantyczność" Adama Mickiewicza w 1822 roku – trwał już rok. 

18 września 1939 r. wojska niemieckie wkroczyły do Lublina. Gdy atak Niemców stawał się coraz bardziej oczywisty, to Lublin według planów miał stać się tymczasową siedzibą Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a okoliczne miasteczka – poszczególnych ministerstw.

17 września 2007 r. odbyła się premiera filmu "Katyń" w reżyserii Andrzeja Wajdy. Film podejmuje jeden z najbardziej bolesnych dla Polaków wątków historycznych. 

16 września 1620 r. rozpoczęła się bitwa pod Cecorą. Rywalizacja o wpływy w Mołdawii sprawiła, że w drugim dziesięcioleciu XVII w. stosunki Rzeczypospolitej z Turcją stawały się coraz bardziej napięte. Latem 1620r. hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski, wkroczył do Mołdawii i stanął obozem pod Cecorą nad Prutem.

13 września 1857 r. urodził się Michał Drzymała. Stał się sławny nie tylko w Polsce, ale i w Europie z powodu sporu, jaki toczył przez cztery lata z władzami pruskimi.

12 września 1921 r. urodził się Stanisław Lem. Wybitny filozof, pisarz, twórca fantastyki naukowej. Był świadkiem, jak sowiecka armia rozbraja i wypędza Polaków. Wielokrotnie wracał potem do tych chwil jako do najokropniejszego przeżycia.

11 września 1886 r. urodził się Jerzy Kossak. Jego dziadek to nie kto inny jak Juliusz Kossak, znany malarz batalistyczny, ojciec zaś to Wojciech Kossak, słynny i znany choćby jako współautor "Panoramy Racławickiej". 

10 września 1939 r. zginął kapitan Władysław Raginis. Kapitan był dowódcą kilkukilometrowego odcinka polskich umocnień w dolinie Biebrzy i Narwi, które miały powstrzymać niemieckie natarcie w stronę Brześcia. Raginis miał pod swoją komendą ponad 700 żołnierzy. Naprzeciwko stanęło około 42 tysięcy niemieckich żołnierzy. 

9 września 1978 r. Kopalnia Soli Wieliczka została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO To jedyna kopalnia na świecie nieprzerwanie czynna od średniowiecza, aż do dzisiaj. Na tablicy w szybie widnieją słowa poety Wincentego Pola – "Cudze chwalicie, swego nie znacie. Sami nie wiecie, co posiadacie".

6 września 1766 r. urodził się John Dalton. Wybitny angielski fizyk i chemik. Już jako dziesięciolatek wykazywał nadzwyczajne, jak na swój wiek, zdolności matematyczne. Postępy w jego nauce były tak ogromne, że już w dwunastym roku życia został kierownikiem szkółki wiejskiej. 

5 września 1997 r. w Kalkucie zmarła Matka Teresa. Albańska zakonnica, laureatka pokojowej Nagrody Nobla. Przyszła na świat w Skopje, w Macedonii, 26 sierpnia 1910 roku. Była najmłodszym dzieckiem w rodzinie.

4 września 1725 r. król Francji Ludwik XV poślubił Marię Leszczyńską. Ich małżeństwo było początkowo szczęśliwe, królowa urodziła 10 dzieci. Ludwik XV miał jednak wiele oficjalnych metres, w tym Madame Pompadour, które ostatecznie przyćmiły Marię na dworze królewskim.

3 września 1828 r. urodził się Władysław Łuszczkiewicz. Malarz, historyk sztuki, współorganizator i pierwszy dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie. Zainicjował powstanie polskiej szkoły malarstwa historycznego.

2 września 1621 r. rozpoczęła się Bitwa pod Chocimiem  To bitwa, dzięki której udało się zatrzymać ofensywę turecką na ziemie Rzeczypospolitej. Stanowiła kluczowy moment w dziejach Europy i cywilizacji chrześcijańskiej.

31 marca 1880 roku w Moskwie zmarł Henryk Wieniawski. Znany dziewiętnastowieczny kompozytor i skrzypek przyszedł na świat w Lublinie. Wychował się w rodzinie o żydowskich korzeniach. Jego ojciec był lekarzem. U Wieniawskich odbywały się spotkania różnych środowisk artystycznych, podczas których organizowano koncerty oraz prowadzono dyskusje o sztuce. Kontakt z muzykami sprawił, że Henryk wybrał ka...

30 marca 1867 roku Rosja sprzedała Stanom Zjednoczonym Alaskę. 49. stanem USA została jednak dopiero 3 stycznia 1959 roku. Jej odkrycie zawdzięcza się śmiałej wyprawie dwóch żeglarzy: duńskiego badacza w służbie Rosji, Vitusa Beringa i Rosjanina Aleksieja Czirkowa. Ziemia, do której dotarli, wydawała się nieprzystępna i bezludna. Krajobraz był milczący i groźny, ale jednocześnie wspaniały.

29 marca 1937 roku w Lozannie zmarł Karol Szymanowski. Kompozytor, pianista, pedagog i krytyk muzyczny. Artysta, określany jako ojciec polskiej muzyki XX w., uznawany przez znawców obok Fryderyka Chopina za jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów, urodził się  wsi Tymoszówka na Ukrainie.

28 marca 1969 roku do kin trafił film „Pan Wołodyjowski”. Zdjęcia do filmu poprzedziła burzliwa dyskusja o tym, jak należy przenosić Sienkiewiczowską Trylogię na ekrany. Hoffman (na zdj.), dla którego praca nad "Panem Wołodyjowskim" była de facto debiutem w filmie pełnometrażowym, postanowił nie odchodzić od ducha oryginału...

25 marca 1933 roku Sejm przyjął ustawę o Orderze Virtuti Militari. Określała ona warunki przyznawania odznaczenia, zmieniała też jego nazwę – z Orderu Wojskowego VM na Order Wojenny VM, a także ustanawiała święto orderowe na 11 dzień listopada, na pamiątkę odzyskania przez Polskę niepodległości.