Profesor Matczak

Kolejny wykład z Teorii i filozofii prawa (seria 2021-2022) - próbujemy w nim uchwycić to, czym jest duch prawa, korzystając z pomocy Ronalda Dworkina.

Kolejny wykład z teorii i filozofii prawa w edycji 2021/22 - tym razem o porównaniu dwóch wizji prawa: monologu szeryfa i dialogu partnerów.

Kolejny wykład z filozofii prawa, w którym rozważamy ważną teoretycznie i praktycznie kwestię - co jest najmniejszym elementem systemu prawa i jak się to ma do decyzji Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji i prawa Unii Europejskiej.

Kolejny wykład z filozofii prawa - co leży u jego podstaw? Niezależna od człowieka natura czy stworzona przez człowieka kultura?

Nowa seria wykładów, które wygłaszam na Uniwersytecie Warszawskim w roku 2021/2022. Jest to seria wykładów odmienna od wygłaszanych w roku ubiegłym - ci z Państwa, którzy zapoznali się z poprzednią serią z pewnością nie będą się nudzić. Zapraszam!

Rozmowa o książkach, prowadzona przez Paulinę Wilk w księgarni "Big Book Cafe" 8 września 2021 roku. Dziękuję Big Book Cafe za zgodę na udostępnienie zapisu audio rozmowy jako podkastu.

W tym odcinku omawiam książkę D. S. Wilsona "Katedra Darwina. Ewolucja, religia i natura społeczeństwa". Jej autor stawia niepopularną tezę, że religia jest jedną z najważniejszych adaptacji kulturowych, które historycznie zwiększały szanse ludzi na przeżycie, dzięki temu, że promowała spójność społeczeństwa, obniżała poziom agresji i zachęcała o altruizmu i przebaczenia. Ci z nas, którzy kojarzą...

Odcinek poświęcony nowej książce autora podkastu, zatytułowanej "Jak wychować rapera. Bezradnik"

Odcinek wyjazdowy, nagrany w Toledo - o książce Marii Rosy Menocal "Ozdoba świata. Jak muzułmanie, żydzi i chrześcijanie tworzyli kulturę tolerancji w średniowiecznej Hiszpanii" oraz o trzech opowiadaniach Borgesa z tomu "Ogród o rozwidlających się ścieżkach": "Pierre Menard, autor Don Kichota", "Tlón, Uqbar, Orbis Tertius" oraz "Biblioteka Babel".

Dlaczego synowie i córki muszą przestać być marionetkami i - jak Pinokio - zerwać sznurki, za które pociąga ktoś inny? Specjalny odcinek na Dzień Ojca, poświęcony nieśmiertelnej książce Carlo Collodiego „Przygody Pinokia” w interpretacji Jordana B. Petersona.

W tym odcinku omawiam książkę Jacka Dukaja "Po piśmie", w której wykazuje on, że ludzie współcześni chętniej myślą konkretem niż systemem, a to daje pożywkę populistom. Omawiam także ostatni tekst Jacka Dukaja, w którym postuluje on wprowadzenie cenzury, by uratować demokrację. Nie zgadzam się fundamentalnie z tą tezą.

Czy szkoła jest jak więzienie? W książce "Nadzorować i karać. Narodziny więzienia" Michel Foucault odpowiada na to pytanie twierdząco i pokazuje, że współczesne państwo jest jak Wielki Brat: przez najrozmaitsze narzędzia - więzienia, szpitale, szkoły i uniwersytety - chce zapanować nad naszymi duszami. Współczesna władza jest obecna wszędzie i zawsze, a przede wszystkim w naszych głowach. Przez dy...

W tym odcinku opowiadam o książkach Jordana Petersona "Maps of Meaning" oraz "12 Rules for Life. An Antidote to Chaos" i wyjaśniam, dlaczego - mimo kontrowersji, jakie go otaczają w debacie publicznej - jestem wielkim fanem tych książek i ich autora, nazywanego "guru nowej prawicy".

Maminsynek będzie złym obywatelem. Lukianoff i Haidt o rozpieszczaniu dzieci i o tym, dlaczego to szkodzi ostatecznie demokracji.

Czy wolność może być przekleństwem? Erich Fromm w książce "Ucieczka od wolności" twierdzi, że tak, i wyjaśnia, jak społeczeństwo może popaść w społeczny sado-masochizm, poddając się autorytarnej ideologii i przywódcom, którzy ją głoszą.

Ta część podcastu poświęcona jest esejowi Alberta Camusa pt. "Człowiek zbuntowany". Wykorzystuje także książkę Stanleya Milgrama "Posłuszeństwo wobec autorytetu".

Czasu coraz mniej, a nieprzeczytanych książek coraz więcej... Po zakończeniu serii piętnastu wykładów z filozofii prawa postanowiłem nagrać serię filmów o książkach, które pomogły mi zrozumieć państwo, prawo i społeczeństwo. Dzisiaj pierwszy odcinek: pt. „Pogarda zabija demokrację. Karen Stenner o autorytaryzmie”. Za tydzień kolejna książka - opowiadanie o książkach nie zastąpi czytania, ale może...

O czym prawnicy powinni pamiętać, by ludzie ich nie znienawidzili? Ostatni wykład z tej serii.

Czy istnieje jedna prawidłowa interpretacja? O subiektywizmie i obiektywizmie w prawie

Czy Premier mógł polecić Poczcie Polskiej zorganizowanie wyborów? O uprawnieniach, kompetencjach i obowiązkach w prawie.

Czy nierówności społeczne mogą być sprawiedliwe? W swojej "Teorii sprawiedliwości" John Rawls twierdzi, że tak, choć pod pewnymi warunkami. W tym wykładzie próbujemy zrozumieć, jakie to warunki i dlaczego sprawiedliwość to nie absolutna równość.

Wykład jedenasty: Czy prawo jest narzędziem opresji w rękach złych ludzi? Postmodernizm w filozofii prawa

Dlaczego lepiej jest rozmawiać niż walczyć? W tym wykładzie zastanawiamy się, czy dyskusja i deliberacja w społeczeństwie jest szansą na znalezienie drogi wyjścia z konfliktu oraz ustalenia, jakie wartości w naszym życiu społecznym są wspólne i mogą stanowić podstawę naszego pokojowego funkcjonowania.

W ostatnim czasie dochodzi do zbiorowych protestów przeciwko zakazom nakładanym np. na przedsiębiorców w związku z pandemią. Prawo nakazuje zamykać restauracje, a one się otwierają. Mamy także do czynienia z masowymi protestami przeciwko decyzjom prawnym, takim na przykład, jak decyzja Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji. Czy prawo potrzebuje akceptacji, aby obowiązywało? Zapraszam na kole...

Wykład ósmy: Czego prawnicy mogą nauczyć się od bobrów? Filozofia języka Ruth Millikan a prawo