Lepszy Klimat

W dzisiejszym świecie to, jak działa mózg, badają i wykorzystują nie tylko lekarze - także marketerów interesują mechanizmy stojące za tym, co dzieje się w naszych mózgach, kiedy kupujemy, co wpływa na nasze decyzje zakupowe i jak można je kontrolować. “Istnieje nawet specjalna działka neuroekonomii - neuromarketing - który stosują już wszystkie większe firmy” - mówi gościni dzisiejszego odcinka,...

W Polsce w skali roku jemy kilkanaście razy mniej strączków, niż powinniśmy w ramach zdrowej, zrównoważonej diety. To duża strata, bo nasiona roślin strączkowych są nie tylko świetnym źródłem roślinnego białka, korzystnie wpływają na nasze ciała (chociażby regulując pracę jelit i łagodząc stany zapalne); są też tanie, a ich uprawa przyjazna planecie. Dlaczego więc jemy ich tak mało? Jeden z powodó...

“Wilk ludojad”, “pies zagryziony przez wilki”, “wilki wróciły - strzeżcie się” - wyłaniający się z nagłówków gazet (ale i bajek czy legend) wilk jest spragnioną krwi bestią, której należy się bać lub - jeśli jesteśmy w stanie - pozbyć się na zawsze.  A jak jest naprawdę? Czy wilki są tak groźne, jak maluje je popkultura i ludzka wyobraźnia?  Wilkom warto przyjrzeć się im z innej perspektywy - prze...

Naukowcy szacują, że co roku w Polsce ofiarą kotów pada 631 mln ssaków i niemal 144 mln ptaków! A to niestety nie jedyne konsekwencje wypuszczania ich samopas…  Właściciele często nie mają pojęcia, na ile niebezpieczeństw narażony jest ich spacerujący swobodnie kot: choroby, urazy, samochody… - wymienia Agnieszka Cholewiak-Góralczyk, koci i psi zoodietetyk, behawiorysta oraz technik weterynarii, s...

Okazuje się, że oprócz przechodzenia “testu lustra” czy rozłupywaniu orzechów z pomocą… przejeżdżających samochodów, ptaki są w stanie pozytywnie wpływać na nasze zdrowie psychiczne! W jaki sposób? O tym opowiada prof. dr hab. Piotr Tryjanowski, który w swojej pracy zajmuje się m.in. badaniem powiązań między obserwacjami zwierząt a ludzką psychiką.  Gwarantujemy, że to odcinek, który sprawi, że sf...

“Chiny wychodzą z każdego możliwego miejsca. Więc jak możemy poczuć się dobrze poinformowani, jeśli nie interesujemy się Chinami?” - mówi moja gościni Sylwia Czubkowska, wieloletnia dziennikarka ekonomiczna i technologiczna, autorka książki “Chińczycy trzymają nas mocno” i twórczyni magazynu Spider’sWeb+. Rozmawiamy o wpływach, które Państwo Środka roztacza w Europie i świecie, o zakupach na rosną...

“Post odmienił moje życie” . “Pozbyłem się zapalenia stawów/problemów z żołądkiem/trądziku” . “Wyleczyłam wszystkie choroby, zrzuciłam wagę, ciśnienie i parametry zdrowotne idealne” - to tylko kilka z komentarzy, które znaleźć można na głodówkowych grupach i pod filmami poruszającymi tematykę postów.  Czym są post przerywany i „mityczna głodówka”, jak działają i czy naprawdę działają - o tym rozma...

Po co nam praca głęboka? Jakie daje korzyści? Co zmienia? Czy pozwala nam pracować szybciej? Co się dzieje w naszym mózgu, kiedy codziennie chcemy wykonywać zadania w pracy? O tym wszystkim rozmawiam z Piotrem Buckim, psychologiem biznesu i ekspertem od komunikacji, wykładowcą i autorem wielu książek, m.in. “Sapiens na zakupach”. Z odcinka dowiesz się też: jak walczyć z iluzją produktywności? jaki...

Pierwszym krajem na świecie, które właśnie dało zielone światło na górnictwo głębinowe i to mimo ogromnych protestów aktywistów i badaczy, została Norwegia. Jakie były powody tej decyzji? Czym jest górnictwo głębinowe (deep sea mining), co obiecuje, czym grozi i dlaczego to temat, o którym w niedalekiej przyszłości będziemy najprawdopodobniej słyszeć wszyscy? O tym rozmawiam z Agatą Rzędowską, dzi...

Na jednego człowieka przypada ich 2.5 MILIONA. Niektóre z nich chowają swoich zmarłych, inne wytwarzają kwas, którym spryskują swoich wrogów. Jeszcze inne biegają tak szybko, że w ciągu sekundy pokonują 100-krotność długości swojego ciała! Znajdziemy je w glebie, orzechu, który upadł, na drzewie i na łące, a ich obecność to także… mniej szczurów w mieście!  Mowa oczywiście o mrówkach, w których fa...

Fermentacja towarzyszy nam od 9 tysięcy lat - jednak dopiero od stosunkowo niedawna jesteśmy w stanie precyzyjnie kontrolować warunki, w których jest przeprowadzana i z pomocą mikroorganizmów tworzyć nowe produkty. Proces ten nazywamy fermentacją precyzyjną. Na czym polega? Jakie możliwości oferuje? Co (kto?) i dlaczego blokuje jej rozwój? O tym opowiada dr Bogna Borowiec - biolożka molekularna or...

Jak funkcjonują spalarnie? Jakie odpady w nich spalamy? Co dzieje się z powstałymi w wyniku spalania produktami ubocznymi (które czasem wcale tak “uboczne” nie są)? Przez cały proces związany ze spalaniem odpadów przeprowadza nas Monika Michalska-Szulc, zawodowo związana z branżą gospodarki odpadami edukatorka odpadowa, którą z social mediów możecie znać jako @paniododpadów. Z odcinka dowiesz się...

Wokół soi nadal krąży wiele mitów: od wywoływania nowotworów do powodowania wzrostu piersi u mężczyzn. A jak jest w rzeczywistości? Czy soja naprawdę jest tak straszna, jak ją malują? O tym opowiada Iwona Kibil, dietetyczka, autorka książek, która specjalizuje się w diecie roślinnej i od lat udowadnia, że może być ona zdrowa i smaczna oraz odpowiednia dla ludzi na każdym etapie rozwoju - także dla...

Krowa wytwarza tysiąc razy więcej metanu niż człowiek. Ale jak to się dzieje?  I w jaki sposób metan przyspiesza ocieplenie klimatu bardziej niż dwutlenek węgla?  Na te i wiele więcej moich pytań odpowiada Anna Sierpińska, popularyzatorka nauki, od 7 lat związana z portalem Nauka o Klimacie .  Z odcinka dowiesz się też:  - od czego zależy ilość wytwarzanego przez krowy metanu?  - kto wytwarza więc...

Czy segregacja odpadów w Polsce ma sens? Czy to prawda, że posegregowane odpady są wrzucane do jednego kontenera? Dlaczego pojedyncze ogórki pakowane są w plastik? Czy tetrapaki to naprawdę “samo zło”, a szklane opakowania są zawsze lepsze od plastikowych? Ten odcinek rozwiewa wątpliwości związane z segregacją, recyklingiem i opakowaniami.  Z Martą Krawczyk, manager ds produktów środowiskowych w f...

Zderzasz się z bliskimi i ludźmi w social mediach w tematach związanych z ekologią, klimatem i osobistymi wyborami, np. wegetarianizmem? Nie wiesz, jak dyskutować? Jak rozmawiać, aby się dogadać? Ten odcinek jest dla Ciebie.  Naszym przykładem będzie symboliczny “wujek” przy świątecznym stole. A moją rozmówczynią jest dr Marzena Cypryańska-Nezlek, psycholożka społeczna, kierująca Centrum Działań d...

Zamknięcie kopalń to kwestia czasu w Polsce. Co to jednak oznacza dla prawie 75 tysięcy górników i ich rodzin? Jak transformację energetyczną przeprowadzić w sposób sprawiedliwy?  Na to ważne pytanie odpowiada Patryk Białas ( http://patrykbialas.pl/ ), aktywista, samorządowiec, jeden z założycieli Śląskiego Ruchu Klimatycznego, który - jak sam mówi - transformacji energetycznej doświadcza od dziec...

O pierwiastkach ziem rzadkich i pierwiastkach krytycznych (nie mylcie ich ze sobą!) opowiada w tym odcinku Agata Rzędowska, dziennikarka i jeden z wiodących głosów w sprawie elektryfikacji i zielonych transformacji.  Rozmawiamy o tym, dlaczego o pierwiastkach krytycznych mówi się, że to “ropa i gaz XXI wieku”; o kobalcie i Demokratycznej Republice Konga, w której wydobywa się go najwięcej, o kwest...

„Świat stanął na głowie” - mówi gościni dzisiejszego podcastu, dr hab. Paulina Kramarz, profesora nadzwyczajna Uniwersytetu Jagiellońskiego w Instytucie Nauk o Środowisku. Tłumaczy, jak wygląda współczesna produkcja żywności, dlaczego społeczeństwo musi być stać na dobrej jakości jedzenie i co każdy z nas może w obecnej sytuacji zrobić.  Z odcinka dowiesz się też: Kto kontroluje nasze jedzenie? Il...

To odcinek o tym jak kupujemy i czy możemy kupować lepiej i bardziej świadomie oraz o tym, jak identyfikować i bronić się przed niebezpiecznymi zabiegami ze strony marketerów, których celem jest sprzedać nam jak najwięcej.  W trakcie rozmowy przechodzimy przez konkretne przykłady pojawiające się na pewnej znanej wam zapewne platformie zakupowej, analizujemy je “na żywym organizmie” i omawiamy tak,...

Produkcja czekolady to mnóstwo wyzwań - społecznych i środowiskowych. Część tych wyzwań rozwiązują certyfikaty, jak np. Rainforest Alliance. Jednak czy jesteśmy w stanie ponosić wyższe koszty certyfikowanych produktów?  Jaki wpływ zmieniający się klimat wywiera na uprawę kakao i produkcję czekolady? Jak firma Wedel - sponsor dzisiejszego podcastu, który niedawno wydał swój drugi raport zrównoważon...

Jeszcze kilka wieków temu Polska nazywana była “krajem bagien”. Dziś osuszyliśmy 85% torfowisk, a suma uwalnianych z tych terenów emisji CO2 to 35 milionów ton rocznie. Tyle samo emituje elektrownia Bełchatów - największy emitent CO2 w Unii Europejskiej. Jak do tego doszło? I - co najważniejsze - jak to naprawić? O to pytam dr hab. Wiktora Kotowskiego, prof. UW, ekologa, współzałożyciela Stowarzys...

Co roku w Polsce umiera około 400 tysięcy osób. Do pochówku w ziemi wykorzystujemy rokrocznie 280 tysięcy trumien, a co za tym idzie ogromne ilości stali, cementu, drewna i chemikaliów. Wydawałoby się, że rozwiązaniem jest kremacja - niestety według Natural Death Centre, pojedyncza kremacja zużywa tyle samo gazu i energii elektrycznej, co ponad 800 km podróż samochodem i emituje nawet 113 kg CO2. ...

W 2022 roku na świecie wyrzucono 844 MILIONY jednorazowych e-papierosów. Zawarty w ich bateriach lit (gdyby został odzyskany) mógłby zasilić  akumulatory 15 TYSIĘCY samochodów elektrycznych. Niestety, o urządzeniach tak małych jak e-papierosy często nie myślimy w kategorii elektrośmieci. A gdyby tego było mało, 80% Polaków nadal trzyma w domu, piwnicy lub garażu stary sprzęt elektroniczny.  To błą...

The Lancet zapytało 10 tysięcy młodych ludzi (16–25 lat) z 10 krajów o to, co czują i co myślą o katastrofie klimatycznej i tym, jak radzi sobie z nią rząd. Wynik? Respondenci we wszystkich krajach byli zaniepokojeni zmianami klimatu. Ponad 50% zgłaszało każdą z następujących emocji: smutek, niepokój, złość, bezsilność, bezradność i poczucie winy, a niemal tyle samo stwierdziło, że ich odczucia do...