It’s Gonna Hurt

శ్లోకం 22: లోభః క్రోధశ్ చ మోహశ్ చ పురుషస్య రిపవస్ త్రయః | ఏతేషాం వధః కర్తవ్యః శత్రూణాం వధః కథమ్ || అంటే: లోభము (అత్యాశ), క్రోధము (కోపము) మరియుమోహము (అజ్ఞానము) — ఈమూడే మనిషికి అసలైన శత్రువులు. వీటినే వధించాలి; కానీ (కేవలం) బాహ్య శత్రువులను వధించడం వల్ల ప్రయోజనం ఏమిటి?

శ్లోకం 23: ఏతే హి జితాః శతవో జితాః సర్వే పరే రిపుః | ఏతే 'జితాః శతవస్తే జితాః సర్వే 'పి తే రిపుః || అంటే: ఈ (ఆంతరంగిక) శత్రువులను జయిస్తే, లోకంలోని శత్రువులందరినీ జయించినట్లే. వీటిని జయించకపోతే, ప్రపంచం మొత్తాన్ని జయించినా నీకు శత్రువులు (దుఃఖం) మిగిలే ఉంటారు.

శ్లోకం 21: కుశలమూలాని భావయేన్ నిత్యం అకుశలమూలాని వివర్జయేత్ | కుశలమూలాని సేవేత ఏవం వర్ధం తి పండితాః || అంటే: ఎల్లప్పుడూ కుశలమూలాలను (మంచి పునాదులు) పెంపొందించుకోవాలి, అకుశలమూలాలను విడనాడాలి. కుశలమూలాలను ఆశ్రయించేవారే జ్ఞానులై వర్ధిల్లుతారు.

శ్లోకం 20: శీలాద్ ధి ధనం ప్రాప్నోతి శీలాద్ ఇంద్రియ-సంయమః | శీలాన్ నిర్వాణం ప్రాప్నోతి శీలంమూలం తు శోభనమ్ || అంటే: శీలము వల్ల సంపద లభిస్తుం ది. శీలము వల్ల ఇంద్రియ నిగ్రహం కలుగుతుంది. శీలము వల్లనే నిర్వాణము ప్రాప్తిస్తుం ది. సర్వ మంగళాలకు శీలమేమూలము.

శ్లోకం 19: శీలేన సహ దానేన భావయిత్వా ప్రయత్నతః | శీలం దానం చ భావేత శీలదానఫలార్థినా || అంటే: ప్రయత్నపూర్వకంగా శీలము మరియుదానమును అలవర్చుకుని, వాటి ఫలితాన్ని ఆశించేవాడు నిరంతరం శీలము మరియుదానమునే పెంపొందించుకోవాలి.

శ్లోకం 18: యథాత్మానం తథా అన్యాన్ అవశ్యం పరిరక్షితుమ్ | ఆత్మానం రక్షమాణో హి పరం రక్షతి కేవలమ్ || అంటే: తన్ను తాను ఎలా రక్షిం చుకుంటాడో, అలాగే ఇతరులను కూడా తప్పక రక్షిం చాలి. ఎందుకంటే తన్ను తాను (తన ధర్మాన్ని) రక్షిం చుకోవడం అంటే ఇతరులను పూర్తిగా రక్షిం చడమే.

శ్లోకం 17: తస్మాత్ సర్వేషు భూతేషు దయాం కుర్యాత్ సదాత్మనః | ఆత్మైవ హి పరః కశ్చిత్ పర ఏవాత్మేతి నిశ్చయః || అంటే: కావున, హృదయపూర్వకంగా ప్రాణులందరిపై దయ చూపాలి. ఎందుకంటే 'పరాయివాడు' అనేవాడు ఒక రకంగా తనే, తనూ మరొకరికి 'పరాయివాడే' — ఇదే నిశ్చయమైన సత్యం.

శ్లోకం 16: న హి కశ్చిజ్ జనస్ తస్య యస్య న స్యాద్ ఇదం మతం | యథాహం తథాయం చ ఇతి సంజ్ఞా విషమా భవేత్ || అంటే: నేను ఎలాగో, అతడు కూడా అలాగే' అనే ఆలోచన కలగని మనిషి ఉండడు. (ఈ భావం ఉన్నప్పుడు) విచక్షణ నిష్పక్షపాతంగా మారుతుంది.

శ్లోకం 15: యావంతః సంతి భూతాని తృష్ణయాసంప్రవర్తితాః | తేషాం నిర్వృతయే యత్నః కర్తవ్యః సర్వదా సదా || అంటే: కోరికల (తృష్ణ) చేత నడపబడుతున్న ప్రాణులందరికీ — వారి శాంతి/విముక్తి కోసం నిరంతరం ప్రయత్నం చేస్తూనే ఉండాలి.

శ్లోకం 14: ఏతే హి పంచ శీలాని గృహస్థైర్ అనుపాలనాః | దానం దయాచ భూతేషు శీలం సంవృత-భాషణమ్ || అంటే: ఈ ఐదు శీలాలను గృహస్థులు తప్పక అనుసరించాలి. వీటితో పాటు దానము, ప్రాణుల పట్ల దయ మరియు మితభాషణం (నియంత్రిత మాట) అనే శీలాన్ని కలిగి ఉండాలి.

శ్లోకం 13: కామైర్ మిథ్యా న వర్తేత పరదారేషు సర్వశః | సురాం మైరేయం మద్యం చ వర్జయిత్వా ప్రయత్నతః || అంటే: పరాయి స్త్రీల పట్ల ఎన్నడూ కామవాంఛతో (వ్యభిచారం) ప్రవర్తిం చకూడదు. అలాగే సుర, మైరేయము మరియుమద్యము వంటి మత్తు పానీయాలను ప్రయత్నపూర్వకంగా విసర్జిం చాలి.

శ్లోకం 12: ప్రాణాతిపాతమ్ ఆదిత్యం ప్రతిజానీహి పార్థివ | అదత్తాదానం మాఙ్గస్వ సత్యం భాషస్వ సర్వదా || అంటే: ఓ భూపాలా (పార్థివ)! ప్రాణి హింస చేయనని ప్రతిజ్ఞ చేయి. ఇవ్వని దానిని తీసుకోకు(దొంగిలించకు). ఎల్లప్పుడూ సత్యాన్నే మాట్లాడు. ఇది నేరుగా రాజును ఉద్దేశించి చేసిన బోధన. బౌద్ధ ఉపాసకులు పాటించవలసిన పంచశీలలో మొదటిమూడు నియమాలను ఇక్కడ పరిచయం చేశారు: 1) అహింస, 2) అస్తేయం(దొంగిలించకపోవడం), 3) సత్యం.

శ్లోకం 11: తథా హి కార్యం కర్తవ్యం శరణార్థినా శుభార్థినా | శరణ్యేన యథా శాంతం శరణం శరణార్థినా || అంటే: శరణు కోరేవాడు మరియుపుణ్యాన్ని ఆశించేవాడు ఈ విధంగా కార్యాన్ని (ధర్మాచరణను) చేయాలి.శరణ్యుని (రక్షకుని) ద్వారా శరణు కోరేవారికి ఆ శరణ్యం శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది.

శ్లోకం 10: శరణ్యః శరణం ప్రాప్య శరణార్థీ శరణ్య-వత్ | శరణ్యః శరణం ప్రాప్య శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ | ఇత్య్ ఏవమ్ ఆదిమధ్యాన్తం శరణార్థీ శరణ్య-వత్ || అంటే: శరణ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, శరణు కోరేవాడు శరణ్యుని (రక్షకుని) వలె అవుతాడు. శరణ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, శరణార్థి శరణ్యుని వలె కాడు. ఈ విధంగా ఆది నుండి అంతం వరకు శరణార్థి శరణ్యుని వలెనే ఉంటాడు.

శ్లోకం 9: దృష్ట్వా శరణ్యమ్ ఆత్మానం శరణార్థీ శరణ్య-వత్ | దృష్ట్వా శరణ్యమ్ ఆత్మానం శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ || అంటే: తన్ను తాను ఒక శరణ్యునిగా (రక్షకునిగా) చూసుకున్న తర్వాత, శరణార్థి శరణ్యుని వలె అవుతాడు. తన్ను తాను ఒక శరణ్యునిగా చూసుకున్న తర్వాత, శరణార్థి శరణ్యుని వలె కాడు. ఇది మహాయాన బౌద్ధమతంలోని అత్యంత లోతైన ఆత్మవిశ్వాసం మరియు ప్రతి ఒక్కరిలో ఉండే బుద్ధ-తత్వం (Buddha-nature) అనే భావనను పరిచయం చేస్తుం ద...

శ్లోకం 8: శరణాగమనాద్ ఏవ శరణార్థీ శరణ్య-వత్ | శరణాగమనాద్ ఏవ శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ || అంటే: కేవలం శరణు కోరడం వల్లనే, శరణార్థి శరణ్యుని (రక్షకుని) వలె అవుతాడు. కేవలం శరణు కోరడం వల్లనే, శరణార్థి శరణ్యుని వలె కాడు. పై శ్లోకాలు(1-8) మాధ్యమిక వాదం యొక్క ప్రధాన తర్కాన్ని ప్రతిబింబిస్తుం ది. ఒకే చర్య రెండు పరస్పర విరుద్ధమైన సత్యాలను ఉత్పత్తి చేస్తుం ది: ఒకటి వ్యావహారిక సత్యం (సంవృతి), రెండవది పారమార్థిక సత్...

శ్లోకం 7: యథా హి కాష్ఠ-వాహిన్యా నదీయావారిణా వృష్టిః | న ప్రత్యక్షా భవేత్ తద్వత్ శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ || అంటే: కలపను మోసుకెళ్లే నదీ ప్రవాహంలోని వర్షపు నీరు ఏ విధంగానైతే (నేరుగా) గుర్తిం చబడదో, అదే విధంగా శరణు కోరేవాడు (నేరుగా) శరణ్యుని వలె (రక్షకుని వలె) కాడు

శ్లోకం 6: శరణాగమనాచ్ ఛ్రేష్ఠః శరణార్థీ శరణ్య-వత్ | శరణాగమనాచ్ ఛ్రేష్ఠః శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ || అంటే: శరణు కోరడం అనే ప్రక్రియ ద్వారా, శరణార్థి (శరణు కోరేవాడు) తాను ఎవరినైతే శరణు వేడుతున్నాడో ఆ శరణ్యుని (రక్షకుని) వలె శ్రేష్ఠుడవుతాడు. అదే శరణు కోరడం అనే ప్రక్రియ ద్వారా, శరణార్థి శరణ్యునివలె శ్రేష్ఠుడు కాడు

శ్లోకం 5: శరణ్యః శరణం ప్రాప్య శరణార్థీ శరణ్య-వత్ | శరణ్యః శరణం ప్రాప్య శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ || అంటే: శరణ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, శరణు కోరినవాడు శరణ్యుని వలె అవుతాడు. శరణ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, శరణు కోరినవాడు శరణ్యుని వలె కాడు

శ్లోకం 4: శరణం శరణాయాథ శరణ్యః శరణం వ్రజేత్ | శరణ్యః శరణం ప్రాప్య శరణార్థీ న శరణ్య-వత్ || అంటే: శరణు పొందడానికియోగ్యుడైన వాడు శరణ్యాన్ని ఆశ్రయించాలి. ఆ శరణ్యాన్ని పొందిన తర్వాత, శరణు కోరినవాడు శరణ్యుని (రక్షకుని) వలె కాడు.

శ్లోకం 3: బుద్ధం ధర్మం తథైవ స్థవిరం సంఘం ఉత్తమం | శరణం ప్రావిశచ్ ఛ్రేష్ఠం శరణార్థీ శరణ్య-వత్ || అంటే: శరణు కోరేవాడు, శరణు పొందడానికి అర్హుడైన వాని వలె, అత్యుత్తమమైన శరణ్యాన్నిఆశ్రయించాడు: ఆయనే బుద్ధుడు, ధర్మము మరియుఉత్తమమైన స్థవిర సంఘము.

శ్లోకం 2: తస్మాద్ భవాన్ శరణం శాంతం శరణం శరణార్థినామ్ | శరణం శరణాయాథ శరణ్యః శరణం వ్రజేత్ || అంటే: కావున, ఓ రాజా! నీవు శరణు కోరేవారికి ఆశ్రయమైన ఆ శాంత శరణ్యాన్ని (ధర్మాన్ని) ఆశ్రయించు. శరణు పొందడానికియోగ్యుడైన వాడు ఖచ్చితంగా ఆ శరణ్యాన్నే ఆశ్రయించాలి.

శ్లోకం 1: శ్రీమతా సుగతేనైదం భాషితం శాశ్వతం శివం | శరణం సర్వభూతానాం సతాం ధర్మః ప్రకీర్తితః || అంటే: శ్రీమంతుడైన సుగతుడు (బుద్ధుడు) ఈ నిత్యమైన, మంగళకరమైన ధర్మాన్ని బోధించాడు. ఇది సర్వప్రాణులకు శరణ్యం మరియుసత్పురుషుల ధర్మంగా కీర్తిం చబడింది.

నమో బుద్ధాయ భగవతే సర్వబుద్ధ విశేషాయ | సర్వజ్ఞాయ గుణలోకాయ శాంతాయ శరణాయ చ || అంటే: భగవంతుడైన బుద్ధునికి నమస్కారం. ఆయన సర్వ బుద్ధులలో శ్రేష్ఠుడు, సర్వజ్ఞుడు, సద్గుణాల కాంతి స్వరూపుడు, శాంతమూర్తి మరియుశరణు కోరేవారికి ఆశ్రయుడు.

నాగార్జునుడు, తన పోషకుడు మరియు స్నేహితుడైన  సిరి శాంతమూలుని కోసమే ఈ ' సుహృల్లేఖ ' రాశారని నేను భావిస్తాను.