It’s Gonna Hurt

శ్లోకం 98: శూన్యతాం సర్వభావానాం క్షణికత్వం తథైవ చ | విజ్ఞాయ ధర్మతాం శ్రేష్ఠాం ప్రహాణం సముపాచరేత్ || అంటే: అన్ని విషయాలు శూన్యమని, అవి క్షణికమని అర్థం చేసుకుని, వస్తువులయొక్క ఈ పరమ స్వభావాన్ని (ధర్మతను) తెలుసుకుని, మనిషి కోరికలను వదిలివేయాలి.

శ్లోకం 97: యథా స్వప్నో యథా మాయా యథా చ మరీచికా జలే | తథా భావాన్ విజానీయాన్ న త్వేవాత్మని సజ్జతే || అంటే: కలలాగా, మాయలాగా, నీటిలోని ఎండమావిలాగా — ఈ ప్రపంచంలోని విషయాలను అర్థం చేసుకోవాలి; వాటిని నిజమైనవని నమ్మి వాటికి బానిస కాకూడదు.

శ్లోకం 96: దృష్ట్వా భావాన్ అసారే 'స్మిన్ దృష్ట్వా మృత్యుం సదైవ హి | దృష్ట్వా సంసార దుఃఖాని ప్రహాణం సముపాచరేత్ || అంటే: ఈ అనిత్యమైన వస్తువులలో సారం లేదని గుర్తిం చి, మరణం ఎప్పుడూ వెన్నంటే ఉందని తెలుసుకుని, సంసార దుఃఖాలను దర్శించి, మనిషి వైరాగ్యాన్ని (కోరికలను వదిలివేయడం) అలవర్చుకోవాలి.

శ్లోకం 95: ప్రజ్ఞాం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం ప్రజ్ఞాం విచింతయన్ | ప్రజ్ఞావంతః స్మృతా లోకే ప్రజ్ఞయాశ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ ప్రజ్ఞ గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. లోకంలో ప్రజ్ఞావంతులే చిరస్మరణీయులు; ప్రజ్ఞ ద్వారానే మనిషి పరమ శ్రేయస్సు ను పొందుతాడు.

శ్లోకం 94: యథా చక్షుర్ విభావసోర్ యథా దీపః ప్రకాశకృత్ | తథా ప్రజ్ఞా ప్రకాశార్థా ప్రజ్ఞా చక్షుః శుభస్య చ || అంటే: కన్ను ఎలాగైతే సూర్యుడిని చూస్తుం దో, దీపం ఎలాగైతే వెలుగునిస్తుం దో, అలాగే ప్రజ్ఞ జీవితంలో వెలుగును నింపి శుభాలను చూసే జ్ఞాన నేత్రాన్ని ప్రసాదిస్తుం ది.

శ్లోకం 93: ప్రజ్ఞయా బద్ధాః సత్కారా ప్రజ్ఞయా బద్ధాః సుహృజ్జనాః | ప్రజ్ఞయా బద్ధాః సర్వే 'ర్థా ప్రజ్ఞా సర్వస్య బంధనమ్ || అంటే: ప్రజ్ఞ వల్ల గౌరవం కలుగుతుంది; ప్రజ్ఞ వల్ల మిత్రులు, బంధువులు చేరువవుతారు; ప్రజ్ఞ వల్ల కార్యాలన్నీ సిద్ధించి, అన్నీ అనుకూలమవుతాయి. ప్రజ్ఞయే సర్వానికీ బంధము.

శ్లోకం 92: ప్రజ్ఞా సతాం గతిః శ్రేష్ఠా ప్రజ్ఞా శరణమ్ ఉత్తమమ్ | ప్రజ్ఞాం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం ప్రజ్ఞాం విచింతయన్ || అంటే: ప్రజ్ఞయే సత్పురుషుల శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియుఉత్తమమైన శరణ్యం. బుద్ధిమంతుడు నిరంతరం ప్రజ్ఞపైనే చింతన కలిగి ఉండాలి.

శ్లోకం 91: ప్రజ్ఞాం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం ప్రజ్ఞాం విచింతయన్ | ప్రజ్ఞావంతః స్మృతా లోకే ప్రజ్ఞయాశ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ ప్రజ్ఞ గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. లోకంలో ప్రజ్ఞావంతులే చిరస్మరణీయులు; ప్రజ్ఞ ద్వారానే మనిషి పరమ శ్రేయస్సు ను పొందుతాడు.

శ్లోకం 90: అప్రమాదం సమాసాద్య శీలవాన్ గుణవాన్ నరః | అప్రమాదాన్ న విచ్యేతి సర్వత్ర సుఖితో భవేత్ || అంటే: అప్రమాదము (మెలకువ) కలిగిన మనిషి శీలవంతుడిగా, గుణవంతుడిగా మారుతాడు. అప్రమత్తత వల్ల అతడు పతనం చెం దడు; ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా ఉంటాడు.

శ్లోకం 89: యావద్ భావః ప్రవర్తేత తావద్ ఏవ విచక్షణః | శీలవాన్ గుణవాన్ భూత్వా వసేత్ సర్వత్ర ధీమాన్ || అంటే: ఈ ఉనికి (సంసారం) ఉన్నంత కాలం, విచక్షణ కలిగిన వాడు శీలవంతుడిగా, సద్గుణశీలిగా ఉంటూ బుద్ధిపూర్వకమైన జీవితాన్ని గడపాలి.

శ్లోకం 88: నాతిమానం చరేజ్ జాతు నాతిమానాత్ ప్రియం భవేత్ | మానాత్ ప్రమాణమ్ ఆపన్నో వసేత్ సర్వత్ర ధీమాన్ || అంటే: అతిగా గర్వపడకూడదు, గర్వంపై మక్కువ చూపకూడదు. అహంకారాన్ని వదిలి, సరైన పరిమితిని (ప్రమాణము/సమతుల్యత) పాటిస్తూ బుద్ధిమంతుడు జీవించాలి.

శ్లోకం 87: తస్మాత్ సత్సం గమ్ ఆసాద్య త్యజేద్ అసత్సం గం బుధః | సత్సంగాద్ ధి భవేన్ నిత్యం శీలవాన్ గుణవాన్ నరః || అంటే: కావున, జ్ఞాని సత్సం గాన్ని ఆశ్రయించి, దుస్సాం గత్యాన్ని వదిలివేయాలి. సత్సం గం వల్లనే మనిషి నిరంతరం శీలవంతుడిగా, గుణవంతుడిగా మారుతాడు.

శ్లోకం 86: అసత్సం గాత్ పరిత్యక్తాః సంతో 'పి దుష్టతాం గతాః | సత్సం గేన వినష్టాశ్ చ పునః సంతత్వమ్ ఆగతాః || అంటే: చెడు సాంగత్యం వల్ల మంచి వారు కూడా చెడిపోయారు. మంచి సాంగత్యం (సత్సం గం) వల్ల చెడిపోయిన వారు కూడా తిరిగి మంచి వారుగా మారారు.

శ్లోకం 85: అనువర్తేత సద్వృత్తం సద్వృత్తం శరణాగతః | సత్సం గం చ పరిత్యజ్య న భాషాత కదాచన || అంటే: శరణు పొందిన వాడు సద్వృత్తాన్ని (మంచి ప్రవర్తనను) అనుసరించాలి. దుస్సాం గత్యాన్ని (చెడు సాంగత్యం/చెడు స్నేహం) పూర్తిగా వదిలివేసి, దానితో ఎప్పుడూ సంబంధం కలిగి ఉండకూడదు.

శ్లోకం 84: మానం చ పరిత్యజ్య గర్వం దంభం తథైవ చ | ప్రశాంతచిత్తో భూత్వాన వసేత్ సర్వత్ర ధీమాన్ || అంటే: అహంకారాన్ని (మానం), గర్వాన్ని మరియుడాంభికాన్ని (hypocrisy) వదిలిపెట్టి, ప్రశాంతమైన చిత్తం తో బుద్ధిమంతుడు ఎల్లెడలా జీవించాలి.

శ్లోకం 83: అప్రమాదాద్ భవేత్ సిద్ధిర్ అప్రమాదాన్ న విచ్యుతిః | అప్రమాదం సమాసాద్య సర్వం సిద్ధిమ్ అవాప్నుయాత్ || అంటే: అప్రమాదము వల్ల సిద్ధి (విజయం) లభిస్తుంది; అప్రమాదము వల్ల పతనం ఉండదు. అప్రమత్తతను కలిగిన వాడు అన్ని రకాల సిద్ధులను పొందుతాడు.

శ్లోకం 82: అప్రమాదః సతాం గతిః శ్రేష్ఠా 'ప్రమాదః శరణమ్ ఉత్తమమ్ | అప్రమాదం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం విచింతయన్ || అంటే: అప్రమాదమే సత్పురుషుల శ్రేష్ఠమైన మార్గం మరియు ఉత్తమమైన శరణ్యం. బుద్ధిమంతుడు నిరంతరం అప్రమత్తతపైనే చింతన కలిగి ఉండాలి.

శ్లోకం 81: అప్రమాదం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం విచింతయన్ | అప్రమత్తాః స్మృతా లోకే 'ప్రమాదాచ్ ఛ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ అప్రమాదము (జాగరూకత) గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. లోకంలో అప్రమత్తం గా ఉన్నవారే గుర్తుం డిపోతారు; అప్రమాదము ద్వారానే మనిషి పరమ శ్రేయస్సును పొందుతాడు.

శ్లోకం 80: క్షాంతిమంతో హి యే కే చిత్ తే సర్వే తపసా యుతాః | క్షాంతిః పరమం తపో మహత్ క్షాంతిర్ బ్రహ్మ చ వేదితమ్ || అంటే: ఓర్పు కలవారే నిజమైన తపశ్శా లి. ఓర్పుయే అత్యున్నతమైన తపస్సు మరియు బ్రహ్మము అని తెలియవలెను.

శ్లోకం 79: క్షాంత్యా బద్ధాః సర్వే 'ర్థా క్షాంతిః సర్వస్య బంధనమ్ | క్షాంతిం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం క్షాంతిం విచింతయన్ || అంటే: ఓర్పు వల్ల కార్యాలన్నీ సిద్ధిం చి, అన్నీ అనుకూలమవుతాయి. బుద్ధిమంతుడు నిరంతరం ఓర్పుపైనే చింతన కలిగి ఉండాలి.

శ్లోకం 78: క్షాంతిః సతాం గతిః శ్రేష్ఠా క్షాంతిః శరణమ్ ఉత్తమమ్ | క్షాంత్యా బద్ధాః సత్కారా క్షాంత్యా బద్ధాః సుహృజ్జనాః || అంటే: ఓర్పుయే సత్పురుషుల పరమ మార్గం మరియుశరణ్యం. ఓర్పు వల్లనే గౌరవం, మిత్రులూ లభిస్తారు.

శ్లోకం 77: క్షాంతిం చ భావయేద్ ధీమాన్ నిత్యం క్షాంతిం విచింతయన్ | క్షాంతిమంతః స్మృతా లోకే క్షాంత్యా శ్రేయో 'ధిగచ్ఛ తి || అంటే: బుద్ధిమంతుడు ఎల్లప్పుడూ ఓర్పు గురించి ఆలోచిస్తూ దానిని పెంపొందించుకోవాలి. ఓర్పు కలవారే లోకంలో కీర్తిని, మోక్షాన్ని పొందుతారు.

శ్లోకం 76: న క్షాంత్యా సమమ్ అస్తీహ శ్రేయో దానం శుభం మహత్ | క్షాంతిం సతాం గతిః శ్రేష్ఠా క్షాంతిం శరణమ్ ఉత్తమమ్ || అంటే: ఈ లోకంలో ఓర్పుకు సమానమైన శ్రేయస్సు మరొకటి లేదు; ఇది ఎంతో గొప్పది. ఓర్పుయే సత్పురుషుల పరమ మార్గం మరియు శరణ్యం.

శ్లోకం 75: యథా వారిణా పృథివీ యథా తైలం పయస్వినామ్ | తథా క్షాంతిః శుభం శ్రేష్ఠం క్షాంతిః సతాం గతిః శుభా || అంటే: నీటి వల్ల భూమి ఎలాగైతే (సస్యశ్యామలమై) ఉంటుందో, పాల నుండి తైలం (నెయ్యి) ఎలాగైతే (సారమై) వస్తుం దో, అలాగే ఓర్పు అత్యంత శుభప్రదమైనది మరియుసత్పురుషుల మార్గము.

శ్లోకం 74: క్షాంతిః పరమం తపో మహత్ క్షాంతిర్ బ్రహ్మ చ వేదితమ్ | క్షాంతిమంతో హి యే కే చిత్ తే సర్వే తపసా యుతాః || అంటే: ఓర్పు అనేది అత్యున్నతమైన మరియుగొప్ప తపస్సు ; ఓర్పుయే పరమ స్థితి (బ్రహ్మము) అని చెప్పబడింది. ఓర్పు కలవారే నిజమైన తపశ్శ క్తి కలిగిన వారు.