Đài Hà Nội | Đọc truyện đêm khuya

Trong lúc Kim 'điệu' trò chuyện, vô tình phát hiện Nguyễn Chí, người anh nuôi mà cậu luôn tin tưởng chính là tay chỉ điểm cho địch. Khi Kim hoảng sợ định bỏ chạy, Nguyễn Chí lập tức khống chế, giao cho đồng bọn áp giải Kim về trụ sở an ninh. Tại đây, sau những trận đòn tra tấn tàn bạo, Kim 'điệu' khai ra nơi ở của anh Đồng 'râu' và một số bí mật của tổ chức.

Lượm trong lúc làm nhiệm vụ liên lạc đã bị thằng câu đá Đặng và một thanh niên lạ mặt bắt giữ vì nghi là việt gian. Chúng trói Lượm, khám xét kỹ và phát hiện cuộn tài liệu mật giấu trong bụng một con chim. Khi mở ra, cả hai mới biết Lượm là liên lạc của Việt Minh. Họ vội vàng cởi trói xin lỗi và vui mừng vì đã tìm thấy đồng đội. Đặng còn tặng Lượm mía để ăn dọc đường và một con dao nhỏ để tự vệ.

Lượm cố tình giả vờ ho để che tiếng súng cao su của Tư 'dát' bắn chim phía sau nhà khiến cả nhóm phải nén cười. Sáng hôm sau, anh Đồng 'râu' nhắc nhở ba đội viên nhí phải giữ gìn sức khỏe và chuẩn bị cho nhiệm vụ mới. Trước khi giao việc, anh nghiêm túc nhắc nhở nguyên tắc tuyệt đối giữ bí mật, kể cho bọn trẻ nghe về sự hy sinh kiên trung của các chiến sĩ cách mạng.

Ba đội viên thiếu niên trinh sát Kim điệu, Tư dát và Lượm sứt cùng anh Đồng râu - một cán bộ tình báo giả làm gia đình hồi cư trên chuyến đò quay về Huế. Họ phải vượt qua những lần kiểm soát gắt gao của lính Pháp và tay sai. Qua những vùng quê bị giặc tàn phá, cả nhóm tận mắt thấy cảnh nhà cửa cháy rụi, xác người ngổn ngang, đặc biệt là thi thể một bé gái bên gốc mít.

Đội thiếu niên trinh sát sau hành trình gian khổ đã lên đến chiến khu Hòa Mỹ. Trái với hình dung trước đó, Hòa Mỹ chỉ là một ngôi làng ven núi nghèo nàn, đầy bệnh tật và thiếu thốn. Các em được bố trí ở lán trại đơn sơ bên suối, sống trong cảnh cơm gạo lức, muối trắng, dụng cụ thô sơ.

Đoàn Vệ quốc đoàn và các thiếu niên trinh sát tiếp tục trong hành trình rút khỏi thành phố Huế lên chiến khu. Đêm tối mịt mù, mưa gió nặng hạt, đường hành quân lầy lội khiến mỗi bước chân thêm nặng nề, lương thực mang theo chỉ còn vài mẩu bánh, chút gạo khô, chia nhau từng miếng vụn để cầm cự. Nhiều em sốt rét, ho sụt sùi. Có em lả đi vì kiệt sức nhưng vẫn cố bám đơn vị.

Trưa mùng 6/2/1947, giặc phá vỡ phòng tuyến Sông Long. Quân ta nhận lệnh rút khỏi thành phố. Quân tiếp viện địch đổ bộ nhiều hướng, hình thành vành đai bao vây. Huế thành biển lửa. Mưa gió và tiếng pháo rền rít. Đội thiếu niên trinh sát được lệnh rút lui theo đơn vị Vệ quốc đoàn. Hành quân trong mưa phùn, các em lấm lem đói khát.

Vệ quốc đoàn cùng các chiến sĩ thiếu niên rút về phía Tây thành phố để tiếp tục kháng chiến. Các em phải vượt qua núi rừng hiểm trở, vừa tránh phục kích của quân Pháp, vừa làm nhiệm vụ liên lạc. Đường hành quân gian khổ, đói khát bệnh tật dồn dập nhưng không ai nản chí. Trong hoàn cảnh ấy, tình bạn giữa Mừng, Quỳnh và Vệ to đầu càng thêm gắn bó.

Ngày 17/1/1947, quân Pháp đổ bộ tiếp viện ở Lăng Cô với lực lượng hùng hậu, mở nhiều mũi tấn công về phía Bắc Thừa Thiên báo hiệu một đợt tác chiến quy mô đe dọa Huế. Chúng tung nhiều tiểu đoàn bộ binh cùng xe tăng, pháo binh từ Lăng Cô đánh ngược ra, chia làm nhiều mũi bao vây, có cả máy bay yểm trợ.

Mừng và Vệ to đầu thay nhau gánh nhiều nhiệm vụ, liên lạc, trinh sát và công việc vặt trong đội. Họ thường ghé trạm quân y thăm Quỳnh, cậu bé đang nằm điều trị và dành thời gian trò chuyện cùng y tá. Quỳnh hé lộ ước mơ được học nhạc, sáng tác với nhạc kịch. Niềm say mê âm nhạc đã đưa cậu vào Vệ Quốc đoàn khi cậu dạy và truyền lại các bài hát cách mạng cho các anh bộ đội.

Bằng kế hoạch táo bạo, Vịnh gục mình vào cột thép trên nóc giơ cờ báo hiệu. Sự hiện diện của người đứng giữa quân địch khiến cả bộ đội chỉ huy chú ý và khẩn trương điều động. Sự giao thoa giữa nỗi sợ non nớt của tuổi trẻ, lòng dũng cảm sáng tạo trong hành động mạo hiểm, đồng thời bộc lộ trách nhiệm, niềm tự hào khi Vịnh nhìn thấy vẻ đẹp của Huế từ trên cao và quyết tâm lập công.

Tỉnh dậy dưới mái hiên một nhà lầu bỏ trống, cậu thiếu niên trinh sát Vịnh phát hiện một kho xăng đạn và nhiều quân thù. Lòng chiến sĩ trong cậu trỗi dậy mạnh mẽ. Xua tan nỗi sợ, cậu liền lên kế hoạch táo bạo, xé rèm, lấy vải quần nhuộm đỏ làm cờ, trèo qua các tầng tháo ngói, leo lên nóc lầu để dùng cờ tín hiệu báo vị trí kho của địch cho đài quan sát của ta.

Mừng nhận được tin mẹ cậu đã được người vệ quốc quân đem lá thuốc về tận nơi khiến cậu xúc động đến rưng rưng nước mắt. Đội trưởng nhìn lũ trẻ càng thêm thương cảm và tự hào, bởi giữa khói lửa ngút trời, các em vừa qua tuổi học trò đã sống, chiến đấu và lớn lên như những người lính thực thụ.

Trận chiến ngày một ác liệt, Huế chìm trong bom đạn. Khi quân Pháp mở cuộc tấn công dữ dội, đội thiếu niên trinh sát được giao nhiệm vụ dẫn đường cho bộ đội vượt qua những con đường đầy chướng ngại mìn và hỏa lực. Các em vừa hồi hộp vừa hăng hái, nhiều lúc phải bò qua từng bụi cây, luồn dưới làn đạn. Giữa lúc ấy, Mừng bất ngờ phát bệnh hen suyễn, thở dốc không đi nổi.

Trên đường hành quân, những người lính vượt qua các chướng ngại vật do chiến tranh để lại, đi qua cầu Bạch Hổ bị hư hỏng giữa mưa bụi, gặp những người công binh cao lớn giả dặn và nhận những món quà an ủi nhỏ bé.

Mừng tâm sự hoàn cảnh thiếu thốn, mẹ bị đánh đập và nỗi đau day dứt vì không thể chữa bệnh cho mẹ. Sau khi biết chuyện, đội trưởng đã vô cùng thương cảm và sẽ cho Mừng về phép để mang thuốc cho mẹ.

Trong những ngày Huế bị bao vây, đội thiếu niên trinh sát nhận lệnh chuẩn bị ra mặt trận. Đêm mưa gió, các đội viên tập hợp, lắng nghe đội trưởng kể chiến công cảm tử phá xe tăng, càng thêm háo hức lên đường.

Buổi tiếp nhận Mừng vào đội diễn ra giản dị mà trang nghiêm. Các anh lớn chia cho cậu từng món đồ, dặn dò như những người anh trong một gia đình. Còn Vịnh với gánh nặng riêng của tuổi thơ mồ côi, lại vui vẻ nhận phần chăm sóc em út. Trong không khí vừa nghiêm túc, vừa ấm áp ấy, nét hồn nhiên, những câu pha trò dí dỏm vẫn chen lẫn vào từng lời nói làm dịu bớt cái khắc nghiệt của chiến tranh.

Vào những năm đầu kháng chiến chống Pháp, Mừng - cậu bé mới 13 tuổi mồ côi cha, mẹ tần tảo nuôi con bằng nghề buôn bán nhỏ. Mừng sớm bộc lộ lòng yêu nước và ước mơ trở thành chiến sĩ. Dù mẹ hết lời can ngăn, Mừng vẫn tìm cách xin gia nhập đội thiếu niên trinh sát.

"Tuổi thơ dữ dội" là một tiểu thuyết được xuất bản năm 1988 của nhà văn Phùng Quán, có nội dung xoay quanh cuộc sống chiến đấu và sự hy sinh của những thiếu niên 13, 14 tuổi trong hàng ngũ Đội thiếu niên trinh sát của trung đoàn Trần Cao Vân.

Cường và Tấn, hai người sống sót cuối cùng của đại đội. Trước khi sang sông, cả hai đứng lặng lẽ tiễn biệt đồng đội. Trong không khí buồn bã ấy, Cường bất ngờ trông thấy Hồng, người con gái anh yêu mà tưởng đã mất. Họ đoàn tụ trong giây phút nghẹn ngào. Nhưng bên nhau chưa được bao lâu, họ lại bước tiếp vào trận chiến mới.

Người đồng đội thân thiết của Cường ra đi, đó là cái chết đau đớn của chiến sĩ trẻ tên Bình. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, Bình chỉ kịp gửi gắm mong muốn đưa kỷ vật về cho cha, rồi ra đi trong vòng tay bạn bè.

Trong giây phút cận kề cái chết, Hải vẫn giữ vững khí tiết, bình thản như đã chuẩn bị từ lâu. Anh hiểu rằng cái chết của mình không chỉ là sự kết thúc một sinh mệnh mà còn là sự chứng minh lòng trung thành, danh dự và tinh thần bất khuất trước đồng đội và Tổ quốc.

Chiến sĩ Hải bị địch bắt và tra khảo. Gã Phan Thái dùng bạo lực, mỉa mai và cả đòn tâm lý để ép anh đầu hàng. Nhưng Hải vẫn giữ vững khí tiết. Dù bị đánh đập, bị súng kề vào đầu, anh vẫn đáp trả bằng lời lẽ bình tĩnh và đầy khí phách khiến kẻ thù nể phục. Anh kiên định rằng cái chết cũng phải có giá trị, không thể chết vô ích.

Trước lúc hy sinh, Tạ để lại lời trăng trối đầy xúc động gửi tới vợ con và mẹ già cùng đồng đội của mình. Anh mong sau chiến thắng, nếu có nhớ, vợ hãy về Quảng Trị để tìm phần mộ anh. Vào giữa đêm mưa, đồng đội tổ chức thủy táng cho người anh hùng kiên trung ấy ngay trên sông Thạch Hãn. Nỗi mất mát quá lớn khiến tất cả lặng đi.